Δευτέρα 15 Δεκεμβρίου 2025

Άγγελος Προκοπίου: “Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΣΤΟ ΔΑΦΝΙ – Η ΕΞΑΦΑΝΙΣΗ ΤΗΣ ΣΑΛΩΜΗΣ”


"... Είχα ξεχαστεί μπροστά στην ψηφιδογραφημμένη Γέννηση του Δαφνιού μια παραμονή Χριστουγέννων. Όλες αυτές οι τριανταφυλλένιες και μενεξεδένιες αποχρώσεις του Υμηττού, που τραγουδούν οι ποιητές μας ανθούσαν στους πλαστικούς λόφους, που αγκάλιαζαν με τόση τρυφερότητα το σπήλαιο. Η ελληνική φαντασία είχε διαλέξει το αττικό αυτό μοναστήρι για να δώσει το χαριέστερο έργο της μεσαιωνικής εικονογραφίας. Δεν θυμούμαι να χάρηκα τόσο πολύ μια Γέννηση στη ζωγραφική, της Ανατολής και της Δύσης, όσο αυτήν που στόλισε, στον ΙΑ΄ αιώνα, το Δαφνί μας. Η κλασσική ευαισθησία των Ελλήνων ξαναζεί σε όλες αυτές τις ευγενείς μορφές, που συνομιλούν με τόσο άνεση και διαλογίζονται με τόση γαλήνη.


Όλα τα πρόσωπα, που αναφέρει ο Ευαγγελιστής Λουκάς, τ’ αναγνώρισα με οδηγό το ποιητικό του κείμενο. «Τους ποιμένας φυλάσσοντας φυλακάς της νυκτός επί την ποίμνην αυτών, τους Αγγέλους δοξολογούντας και λέγοντας της επί Γης ειρήνη, το Βρέφος στη φάτνη του, την Παρθένο και τον Ιωσήφ». Η μόνη προσθήκη ήταν των δύο ζώων. Προερχόταν όμως από μια προφητεία του Ησαΐα. «Έγνω βους τον κτησάμενον και όνος την φάτνην του κυρίου αυτού» (Κεφ.Α’ 3).


Στην αριστερή γωνία της ημικυκλικής κόγχης το ψηφιδωτό ήταν κατεστραμμένο. Ζήτησα να συμπληρώσω το κενό του με πλαστικά στοιχεία του θεοκριτικού τοπίου.

Σάββατο 13 Δεκεμβρίου 2025

Γεώργιος Σεφέρης "Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ – Ο ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ & Ο ΑΓΙΟΣ ΒΑΚΧΟΣ"

 


[Γεώργιος Σεφέρης - Αναστάσιος (ΤΑΣΟΣ) Αλεβίζος, 1979, Εθνική Πινακοθήκη] 

 ******

Ο Γεώργος Σεφέρης (1901 – 1971) και το “...κατάμαυρο στόμιο της σπηλιάς της εκκλησίας του Δαφνίου…”

Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ – Ο ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ & Ο ΑΓΙΟΣ ΒΑΚΧΟΣ

Ο Γεώργιος Σεφέρης διπλωμάτης και ποιητής, βραβευμένος με Νόμπελ Λογοτεχνίας (1963) ήταν ένας από τους πολλούς1 ανθρώπους των γραμμάτων και των τεχνών που επισκέφτηκαν τη Μονή Δαφνίου και που έκαναν αναφορά στο έργο τους.

(1- Ενδεικτικά λογοτέχνες: Κωνσταντίνος Καβάφης, Νίκος Καζαντζάκης, Εμμανουήλ Ροΐδης, Κοσμάς Πολίτης, Άγγελος Τερζάκης, Βιρτζίνια Γουλφ, Κρίστιαν Άντερσεν, Φραντσέσκο Περιλλά, Χένρι Μίλλερ κ.ά. - δεν αναφέρω τους ζωγράφους, φωτογράφους, ερευνητές, αρχαιολόγους, ανασκαφείς, περιηγητές κ.ά).

Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

Στο έργο του ΔΟΚΙΜΕΣ, τόμος πρώτος, και στο κεφάλαιο ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ, εμβόλιμα και όχι ως κύριο θέμα, ο Γιώργος Σεφέρης “δεν περιγράφει την παράσταση της Γέννησης του Χριστού ως αρχαιολόγος ούτε την ερμηνεύει ως θεολόγος ή ανθρωπολόγος2…” αλλά κάνει μια ιδιαίτερη αναφορά για το “κατάμαυρο στόμιο της σπηλιάς, το πιο μαύρο χρώμα που είδα ποτέ μου…” που αξίζει την προσοχή μας: