Τρίτη, 29 Σεπτεμβρίου 2009

Χένρυ Μίλλερ - Β΄ Μέρος: Ελευσίνα







[Φωτογραφίες: 1.Αρχαιολογικός χώρος (εδώ ήταν και η πόλη της Ελευσίνας/ 2. Ο Ναός της Αρτέμιδας/ 3. Το θαλάσσιο μέτωπο/ 4.Η τσιμεντοβιομηχανία ΤΙΤΑΝ από θάλασσα/ 5. Ο "Φαρμάκης" γνωστός από την ταινία η "Αγέλαστος Πέτρα"]

Χένρι Μίλλερ: Πρώτες Εντυπώσεις από την Ελλάδα (1939, εκδ.ΝΕΦΕΛΗ,1983
Β’ Μέρος – Ελευσίνα

[… Ελευσίνα: ο φίλος μου ο Γκίκας (σ.σ. προφανώς πρόκειται για το ζωγράφο Ν. Χατζηκυριάκο-Γκίκα, με τον οποίο ο συγγραφέας είχε αλληλογραφία που έχει εκδοθεί με τον τίτλο «Χρονικό Φιλίας») με ξεναγεί στα ερείπια μες στο σκοτάδι, ανάβοντας σπίρτα για να επισημάνει τα μυστηριακά σύμβολα που ΄ναι χαραγμένα πάνω στις πέτρες. Το να βρει κανείς την Ελλάδα σκοτεινή στις έξι το απόγευμα είναι ένα από εκείνα τα φαινόμενα που παρόλες τις ενδείξεις, δυσκολεύεται κανείς να το πιστέψει. «Στην Ελλάδα δεν υπάρχει ποτέ νύχτα», λέει ένα Γάλλος, «παρά η απουσία της μέρας». Αυτό για την Ελλάδα μπορεί να είναι αληθινό, όχι όμως και για τέτοια μέρη σαν τις Μυκήνες και την Ελευσίνα. Αντίθετα, λοιπόν, στην Ελευσίνα υπάρχει μια τέτοια σκοτεινιά που είναι πολύ περισσότερο βαθιά από αυτήν που φέρνει η νύχτα.
Η Ελευσίνα είναι τυλιγμένη σ΄ ένα κάρβουνο σαν τη μάνα που «κλαίει τον σκερπανοσκοτωμένο». Μου φαίνεται πως η αρχική τοποθεσία, για τη σκοτεινιά της διαλέχτηκε. Ενώ έδυε ο ήλιος, φτάσαμε στο χωριό μ΄ ένα γρήγορο, αθόρυβο Πάκαρντ. Ποτέ κανένας ουρανός δεν ήταν περισσότερο γιομάτος με χρώμα απ΄ αυτόν εκεί. Το χρώμα έσβηνε σ΄ ένα λαμπάδιασμα φλεγόμενων λάβαρων. Κι ύστερα ξάφνου σκοτεινιάζει, ένας ολικός αφανισμός του φωτός. Ένας θάνατος που θα τον ακολουθήσει μία αναβίωση. Μετά το πρασίνισμα του πιο παράξενου ηλιοβασιλέματος όλος ο ουρανός είναι σα μια βυθιζόμενη λίμνη με μούσκλια και ξάφνου ο μόνος ευδιάκριτος τόνος είναι το σκουριασμένο καφετί φθαρμένων βημάτων, το σεβάσμιο κουτί του καλόγερου, μια μυστηριακή κέρινη πατίνα που ερεθίζει τον αμφιβληστροειδή. Τα ερείπια βυθίζονται βαθιά, όχι μέσα στη νύχτα μα μέσα στο χρόνο, μέσα στο γλιστερό πηγάδι του παρελθόντος απ΄ όπου κάθε μέρα το φως μάταια αγωνίζεται να τα διασώσει. Ακόμα και ο αρχαιολόγος – αυτό το ακαταπόνητο γαϊδούρι, ο τυφλοπόντικας, το σκουλήκι, το ζώον, ο σχολαστικός, ο δούλος – ακόμα και αυτό το τέρας φαίνεται εδώ να παραδέχεται την ήττα του. Το μυστήριο αρνείται να υποκύψει στο φτυάρι και το χημικό αποστακτήρα. Οι άνθρωποι θα πρέπει να αναζητήσουν άλλα μέσα, άλλα όργανα αντίληψης και διορατικότητας. Η Ελευσίνα είναι μεγάλη στη σκοτεινιά της. Ένα απαλό μεγαλείο, μια ζεστή, στενή σχέση που εμπνέει μια ανθρώπινη, πέρα για πέρα ανθρώπινη, αμεσότητα. Είναι η ίδια ακριβώς αντίθεση του Χιντού (οπαδός του Ινδουισμού) ή του Θιβετιανού Μυστηρίου (η πριν από τον 7ο μεταχριστιανικό αιώνα ιστορία τού Θιβέτ καλύπτεται από μυθολογικό μυστήριο. Κατά την εγχώρια παράδοση, οι κάτοικοι του Θιβέτ κατάγονται από ένα μοναχό στον οποίο εισέδυσε το πνεύμα του Τσεν-ρε-ζι).
Ο άνθρωπος δημιούργησε εδώ την Ελληνική συμπεριφορά απέναντι στο μυστήριο μικραίνοντας τις φυσικές του ανθρώπινες διαστάσεις. Εδώ αντιλαμβάνεται κανείς ότι ο ναός του πνεύματος είναι μια κατοικία φτιαγμένη από τον άνθρωπο…]

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Το Α΄ Μέρος, Ιερά Οδός - Δαφνί, παρουσιάζεται δύο αναρτήσεις παρακάτω.

Δευτέρα, 28 Σεπτεμβρίου 2009

Διάλειμμα: "Αγέλαστος Πέτρα"



Διάλειμμα με ένα τμήμα από την "Αγέλαστο Πέτρα" του Φίλιππου Κουτσαφτή για να μπούμε καλύτερα στο πνεύμα του Β΄ μέρους της περιγραφής τού συγγραφέα Χένρυ Μίλλερ: "Πρώτες εντυπώσεις από την Ελλάδα - Ελευσίνα" (1939)

Κυριακή, 27 Σεπτεμβρίου 2009

Χένρυ Μίλλερ - Α' μέρος: Ιερά Οδός, Δαφνί


[Φωτογραφία1: Ο συγγραφέας με ποδήλατο/ [Δεν έπρεπε να κυλάμε με αμάξια στην Ιερά οδό, όπως σ’ έναν αυτοκινητόδρομο τούτο είναι μια ιεροσυλία ...] Περισσότερα σε προηγούμενη ανάρτηση, κλικάρετε ΕΔΩ.]

[Φωτογραφία 2: Ιερά Οδός 1898. Ο άνθρωπος στη φωτογραφία λέγεται ότι είναι ο Δημήτρης Καμπούρογλου]

Πρώτες Εντυπώσεις από την Ελλάδα (1939)
Α’ Μέρος - Ιερά Οδός, Δαφνί
[…Επίσκεψη στο Δαφνί. Η εκκλησία μ΄ ενδιαφέρει πολύ λιγότερο από το τοπίο, το φως το λεβάντινο γκρίζο λιθάρι. Αρχίζω να περπατώ κατά μήκος της Ιεράς Οδού προς τη μεριά της θάλασσας. Όπως όταν κάποια άλλη μέρα ασυναίσθητα περπατούσα στο Βύρωνα, έτσι και τώρα είμαι μεθυσμένος από την ατμόσφαιρα. Σήμερα- μέρα Κυριακή – είδα ένα θαυμαστό φαινόμενο: το φως να κατοικεί στα δένδρα. Το φως ορμά μες απ΄ το φύλλωμα δημιουργώντας ένα πράσινο αχνώδες πέπλο σα φωτοστέφανο, το φωτοστέφανο του ίδιου του δένδρου που μέσα του κατοικεί το φως. Η ψυχή του δένδρου στέκει αποκαλυμένη. Τα δένδρα βαφτίζονται μες την αγιότητα, μες την αγνότητα της ίδιας της πεμπτουσίας τους. Ο διαχωρισμός ανάμεσα στην ψυχή και το σώμα είναι έντονα ξεκάθαρος, τόσο που σε τρελαίνει. Κι ακόμα περισσότερο σε ξετρελαίνει εξαιτίας της λιτότητας της γης, του ρόδινου γκρίζου, του λεπτοκαμωμένου θιβετιανού καλουπιού των πλαγιών. Δεν υπάρχουν πια φύλλα, υπάρχουν μόνο πράσινες μεθυσμένες κινήσεις χαμόκλαδων και κυματίζουν μαζί με τον άνεμο.
Ο Χαμηλός θάμνος της φασκομηλιάς που ΄ναι αργυρόηχος προσκολλιέται στη γη ακλόνητα σα να φυλά βαθιά ερπετόμορφα μυστικά! Αρχίζω να σκαρφαλώνω μια λοφοπλαγιά για να ‘χω καλύτερη θέα του τοπίου, η γυμνή ομορφιά όμως με τρομάζει. Στέκω στα μισά μιας πλαγιάς που μ΄ εξετάζει χωρίς να καταλαβαίνει. Είναι σα μια απ΄ αυτές τις τρελές μαγικές σκηνές που έπλαθε από καιρό σε καιρό ο Σαίξπηρ μέσα στη μεγάλη του απελπισία. Εδώ ο άνθρωπος γίνεται μέλος του ερπετόμορφου κόσμου. Εδώ δεν τολμά να περπατά παρά μόνο στητός, παρά μόνο σα θεός. Αυτή είναι η τιμωρία που επιβάλλεται σ΄ όλες τις γενιές, το μεγάλο μυστικό της κυριαρχίας της Ελλάδας, της προσωρινής αυταπάρνησης ή παραίτησής της. Αυτό που έμαθε εδώ πρώτο – πρώτο ο άνθρωπος ήταν το πώς να περπατά σα θεός. Και θα περπατήσει ξανά κάποια μέρα σα Θεός όταν θα έχει ξεχάσει ό,τι ξέρει τώρα…]

Παρασκευή, 25 Σεπτεμβρίου 2009

Ιερά Οδός - Δύο φωτογραφίες πολλές πληροφορίες



[Αρχή της Ιεράς Οδού στον Κεραμεικό, Ιερή Πύλη, ποταμός Ηριδανός/ Κάτοψη:Ιωάννης Τραυλός, 1955]


[Στη φωτογραφία η Ιερά Οδός στον Κεραμεικό κ.λπ. Από την κάτοψη (ανωτέρω) στη φωτογραφία]
"Αρχαιολογία της πόλης των Αθηνών - Τα τείχη των Αθηνών". Μεταξύ των άλλων αναφέρονται η Ιερά Οδός, το Δίπυλον, ο Κεραμεικός, το Φρούριο της Φυλής κ.λπ. Θαυμάστε τα σχέδια του αρχαιολόγου Ιωάννη Τραυλού!!!
Κλικάρετε ΕΔΩ

Δευτέρα, 21 Σεπτεμβρίου 2009

Από το σχεδιάγραμμα του αρχαιολόγου Ιωάννη Τραυλού, προκύπτει ότι ένα τμήμα της Αφαίας Σκαραμαγκά έχει κτιστεί επάνω στην αρχαία Ιερά Οδό...


[ΠΡΟΣΟΧΗ: Είναι ορθή επανάληψη του ιδίου θέματος]
Στη σελίδα 31, του Ιστορικού Λευκώματος του Κώστα Φωτεινάκη "Χαϊδάρι - τόπος και άνθρωποι" (Μάρτιος 2007), δημοσιεύεται το σχεδιάγραμμα του Ιωάννη Τραυλού, 1937. (Πρακτικά Αρχαιολογικής Εταιρείας 1937, σελ. 41, πίν. Α'). Το σχεδιάγραμμα του Ι.Τραυλού περιλαμβάνεται επίσης στο βιβλίο του Ν.Παπαχατζή "Παυσανίου Ελλάδος Περιήγησις ΑΤΤΙΚΑ" [Εκδοτική Αθηνών, 1982] στο κεφάλαιο που περιγράφει την Ιερά Οδό, τους Ρειτούς κ.λπ. Ολόκληρο το κείμενο ΑΤΤΙΚΑ του Παυσανία είναι ΕΔΩ και ιδιαίτερα στον α/α 36,37,38.
Από το σχεδιάγραμμα του Ιωάννη Τραυλού προκύπτει ότι η Ιερά Οδός σχημάτιζε μια διχάλα στο Ιερό της Αφροδίτης, το ένα τμήμα της οποίας ανηφόριζε το λόφο της "Ηχούς", εκεί δηλαδή που έχει κτιστεί στις μέρες μας ο οικισμός της Αφαίας, και κατέληγε στις Λίμνες των Ρειτών (Κουμουνδούρου).
Διαβάστε επίσης α) για τα "Ίχνη της Ιεράς Οδού" της Διαρκούς Κίνησης Χαϊδαρίου (2009)και β)"Η Δυτική Πύλη της Αθήνας" σελ.3 (αρ.3 και φωτογραφία).
[Σημείωση: Το σχεδιάγραμμα θα αναρτηθεί ξανά σε υψηλότερη ανάλυση. Δυστυχώς το scaner μας χάλασε].

Σάββατο, 12 Σεπτεμβρίου 2009

Ανάδειξη του ιστορικού Ελαιώνα των Αθηνών - Αλέξανδρος Μποφίλας


Άποψη της Ακρόπολης από τον Ελαιώνα, 1917, Λάδι σε Μουσαμά, 22,5x33 εκ. Μηλιάδης Στέλιος (πινακοθήκη της Βουλής)


-------------
Το άρθρο του Αλέξανδρου Μποφίλα με τίτλο "Ανάδειξη του ιστορικού Ελαιώνα των Αθηνών" δημοσιεύτηκε στο περιοδικά ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ τον Μάρτιο του 2007, τ.102. Ο αρθρογράφος σπούδασε στο Μόναχο, είναι Αρχιτέκτων Μηχανικός Τοπίου και συγγραφέας του βιβλίου "ωραίο, φρικτό και απέριτο τοπίον" το οποίο αποτέλεσε μία από τις βιβλιογραφικές πηγές για την Ιερά Οδό στο Ιστορικό Λεύκωμα του Κώστα Φωτεινάκη "Χαϊδάρι - Τόπος και Άνθρωποι" καθώς και για την αρθρογραφία του για τον Ελαιώνα.
Κλικάρετε ΕΔΩ για να διαβάσετε το εξαιρετικό άρθρο του Αλέξανδρου Μποφίλα.
(Κλικάρετε στη φωτογραφία για να δείτε λεπτομέρειες. Σύμφωνα με τις πληροφορίες του άρθρου υπήρχαν 117.000 ελιές στον Ελαιώνα κ.λπ.)

Τρίτη, 8 Σεπτεμβρίου 2009

Η Ακρόπολη και το Ωδείο Ηρώδου του Αττικού... με αφορμή το ποίημα του Νίκου Εγγονόπουλου "Τραμ και Ακρόπολις" (1938)





Με αφορμή το ποίημα του Νίκου Εγγονόπουλου "Τράμ και Ακρόπολις" (1938) που αναρτήθηκε στο blog του ΟΙΚΟ.ΠΟΛΙ.Σ. Χαϊδαρίου παρουσιάζουμε δύο φωτογραφίες του Ωδείου Ηρώδη του Αττικού τον 18-19ο αιώνα και μία πρόσφατη. Στην πρόσφατη φωτογραφία φαίνεται καθαρά ότι, αν την συγκρίνουμε με την πρώτη,η Αθήνα ήταν χωρίς δένδρα εκείνη την περίοδο.
Άλλωστε οι πρώτες οργανωμένες δενδροφυτεύσεις,μετά την Ελληνική Επανάσταση του 1821,έγιναν το 1877 (?) από τους οραματιστές δασολόγους Βαλσαμάκη, Σάμιο στην περιοχή Δαφνίου (Χαϊδάρι)και στη Μονή Καισαριανής (Υμηττός).
Για την ιστορία του Ωδείου Ηρώδη του Αττικού κλικάρετε ΕΔΩ.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στην πρώτη φωτογραφία δεν έχει ακόμα ανασκαφεί η περιοχή του Ωδείου!!!

Τετάρτη, 2 Σεπτεμβρίου 2009

8 Σεπτεμβρίου 1944 - Η εκτέλεση στο Δαφνί (σήμερα Διόμηδειος Βοτανικός Κήπος)


Στις 8 Σετπεμβρίου 1944, ένα μήνα πριν αποχωρήσουν οι Γερμανοί από την Αθήνα (12 Οκτωβρίου 1944) εκτέλεσαν 59 Έλληνες στην περιοχή του Δαφνιού (σήμερα στο χώρο του Διομηδείου Βοτανικού Κήπου - 700 μέτρα από την είσοδο).
Μεταξύ αυτών η Λένα Καραγιάννη και ο Μανώλης Λίτινας. Σχεδόν το σύνολο της τοπικής κοινωνίας του Χαϊδαριου αγνοεί την εκτέλεση και ελάχιστοι συγγενείς των εκτελεσθέντων επισκέπτονται και τοποθετούν στεφάνια κάθε χρόνο στις δύο στήλες που υπάρχουν στο τόπο της εκτέλεσης με τα ονόματα των νεκρών.
Ο Κωνσταντίνος Σβολόπουλος, καθηγητής της Ιστορίας του Νεώτερου Ελληνισμού στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος του Δ.Σ. του Ιδρύματος Κωνσταντίνου Καραμανλή, συνέλεξε πληροφορίες και έγραψε το βιβλίο "Χαϊδάρι, 8 Σεπτεμβρίου 1944
Η Αόρατη Στρατιά στο απόσπασμα"
εκδ.ΠΑΤΑΚΗ. Για το ίδιο θέμα υπάρχουν αναφορές σε διάφορα βιβλία, όπως του Αντώνη Φλούντζη (γιατρού του Στρατοπέδου Χαϊδαρίου) με τίτλο "ΤΟ ΧΑΪΔΑΡΙ" εκδ.ΠΑΠΑΖΗΖΗ.
Ο λόγος της μη δημοσιοποίησης του τόπου της εκτέλεσης συνδέεται μάλλον από το γεγονός ότι οι περισσότεροι από τους εκτελσθέντες δεν είχαν σχέση με τον ΕΑΜ - ΕΛΑΣ αλλά με άλλες οργανώσεις που είχαν σχέσεις απ΄ ευθείας με τους άγγλους και επειδή, σύμφωμα με πληροφορίες, οι Γερμανοί φεύγοντας εκτέλεσαν και κάποιους συνεργάτες τους.
Ωστόσο και η εκτέλεση αυτή συμπεριλαμβάνεται στον κατόλογο των μαρτυρικών τόπων.