Ο Ποταμός Κηφισός (Δ'): Θέατρο στο Φάληρο1880, Πλημμύρα στο Κολοκυνθού 1896, Ποτιστικός του Ελαιώνα (1920 Καμπούρογλου), Ψάρεμα το 1960....

Ο Δημήτριος Γρ. Καμπούρογλου αναφέρει στον «Αναδρομάρη των Αθηνών» ότι «Εις την Τουρκογραικίαν του Κρουαίου, σημειούνται κατά το έτος 1578 και τα εξής:
«Δια τον υδάτων του Κηφισού ποτίζουν τα δένδρα των ελαιών, χιλιάδες όντα.» (εννοεί τον Ελαιώνα)
Όμως ο Κηφισός πλημμύρισε το 1896...

[...Ο Κηφισός εν τη ορμή του κατέστρεψε τα περί αυτόν κτήματα και πάντες τους οικίσκους παρά τα πλευρά αυτού και τους εις ακτίνα εκατό μέτρων ευρισκομένους... Το ύδωρ είχεν υψωθή ικανά υπέρ την επιφάνειαν μέτρα, δένδρα δε και άλλα συντρίμματα εφαίνοντο επιπλέοντα και ωθούμενα υπό του ορμητικού ρεύματος. Και δεν εβεβαιώθη μεν αν εσημειώθησαν ανθρώπινα δυστυχήματα, φωναί όμως και οιμωγαί και κραυγαί απελπισίας ηκούοντο εκ της εκκλησίας της Κολοκυνθούς ήτις και αύτη είχε κατακλυσθή υπό των υδάτων και παρά την οποίαν είχον συγκεντρωθή οι εις τα πέριξ οικούντες. Αι οικογένειαι της Κολοκυνθούς ωδηγήθησαν εις την επί της οδού Κολοκυνθούς και παρά τον Εσταυρωμένον οικίας όπως διέλθουν την νύκτα.... »]

Στις όχθες του είχε κατασκευαστεί και ένα Θέατρο...

[Στην έξοδο του Κηφισού προς το Φάληρο κατασκευάστηκε ένα ξύλινο θέατρο το 1880 και ένα χρόνο αργότερα καταστράφηκε από πυρκαγιά.]

Είχε και ψάρια... (από την Κίνηση Πολιτών ΚΗΦΙ-SOS]

[Όταν ο Κηφισός είχε ψάρια - Όχθες Μοσχάτου 1960]




ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Θα κλείσουμε το μικρό αφιέρωμα στην επόμενη ανάρτηση με τη συνέντευξη του κ.Βασίλη Ζώρα και με άλλες προτάσεις για την διάσωση και την ανάπλαση του Κηφισού.

Αφιέρωμα στον Ποταμό Κηφισό (3): α) Ο θεός Κηφισός αγκαλιάζει τον Ιλισό β) Τα δύο ποτάμια μαζί σε χάρτη της Αθήνας το 1689

[Ο θεός Κηφισός αγκαλιάζει τον Ιλισό (Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών0]





[Αθήνα 1689 -Δείτε τον Ιλισό (αριστερά) και τον Κηφισό (δεξιά) να περνάει μέσα από τον αρχαίο Ελαιώνα.]

Αφιέρωμα στον Ποταμό Κηφισό (2): α) Από τη Μήδεια του Ευριπίδη β) Από το οδοιπορικό του Σατωμπριάν 1806

[Φωτογραφίες από τον Φορέα Κηφισού - Βόρεια]

«Κι εκεί το λεν, η Κυπρίδα παίρνοντας απ' τα γάργαρα του Κηφισού νερά με τις γλυκόπνοες αύρες των ανάλαφρων ανέμων κάμπους και βουνά δροσαίνει».
Από τη Μήδεια του Ευριπίδη
---------------
"...Η Αθήνα υψώνεται μέσα σε μια πεδιάδα, ζωσμένη από μια σειρά βουνών που καταλήγει στην θάλασσα. Από τη θέση, που έβλεπα αυτή την πεδιάδα φαινόταν χωρισμένη σε τρεις ζώνες. Η πρώτη ζώνη … ήταν ακαλλιέργητη και σκεπασμένη ρείκια. Η δεύτερη, είχε χωράφια οργωμένα και νιοθερισμένα. Κι΄ η τρίτη, ήταν ένα μακρύ δάσος από λιόδεντρα, που απλωνόταν κάπως κυκλικά από τις πηγές του Ιλισσού ως τους πρόποδες του Άνχεσμου κι΄ ως το λιμάνι του Φαλήρου. Κυλάει ο Κηφισσός μέσ΄ απ΄ αυτό το δάσος, που γέρικο καθώς είναι, φαίνεται να ξεκινάει από την ελαία, που ξεπετάχτηκε από τη γη με πρόσταγμα της Αθηνάς…
…Μπήκαμε στο ελαιώνα… Σε λίγο είδαμε την κοίτη του Κηφισσού, ανάμεσα σε κορμούς λιόδεντρων, που τον ζώνανε γέρικες ιτιές. Ξεπέζεψα για να χαιρετήσω τον ποταμό και για να πιω από το νερό του, αλλά μόλις βρήκα το νερό, που μου χρειάζονταν σε μια λακουβίτσα, σιμά στην όχθη• όλο τ΄ άλλο νερό το είχαν «στρέψει» για να ποτίζουν τον Ελαιώνα. Πάντα μου άρεσε πολύ να πίνω από το νερό των φημισμένων ποταμών, που μου έλαχε να τους περάσω. Έχω πιεί, λοιπόν από τα νερά του Μισισιπή, του Τάμεση, του Ρήνου, του Πάδου, του Τίβερη, του Ευρώτα, του Κηφισού, του Έρμου…
Βγαίνοντας από τον Ελαιώνα, κι εκεί που θάταν ο εξωτερικός Κεραμεικός, βρήκαμε ένα περιτειχισμένο περιβόλι. Και χρειαστήκαμε ακόμα δρόμο μισής ώρας, για να φτάσουμε στην Αθήνα, διαβαίνοντας μέσα από τ΄ άχυρα των θερισμένων σιταριών..."
Σατωμπριάν, «Οδοιπορικό στην Ελλάδα», Δωδώνη
(Πολύ καλή η παραπάνω μετάφραση του Ανδρέα Καραντώνη - αναζητούμε όμως και την μετάφραση του Εμμανουήλ Ροϊδη)

Αφιέρωμα στον Ποταμό Κηφισό (1) Περιγραφή: Στράβων

[Ιλισός ή Κηφισός, (435 – 432 π.Χ.), έργο του Φειδία, Ύψος 84 εκ., Μήκος 1,91 εκ. Από το δυτικό αέτωμα του Παρθενώνα, Βρετανικό Μουσείο, Φυτράκης 1970]

Ο ποταμός Κηφισός (υπήρχαν πολλοί παραπόταμοι, "σκέλη")περνούσε κατά μήκος του Ελαιώνα και συναντούσε την αρχαία Ιερά Οδό. Ο Στράβωνας (ιστορικός, γεωγράφος και φιλόσοφος) που έζησε από το 63 ή το 64 π.Χ.-το 23 μ.Χ. τον περιγράφει ως εξής:
«Ποταμοί δ' εισίν, ο μέν Κηφισσός, εκ Τρινεμιών τάς αρχάς έχων, ρέων δέ διά του πεδίου, εφ' ου και η Γέφυρα κι οι Γεφυρισμοί δια δέ των σκελών των από του άστεως εις τον Πειραιά καθηκόντων, εκδίδωσιν εις το Φαληρικόν, χειμαρώδεις τό πλέον, θέροις δέ μειούται τελείως».
Μετάφραση:
«Υπάρχουν ποτάμια και το ένα είναι ο Κηφισός που ξεκινάει από την περιοχή των Τριμενιών, κυλάει στην πεδιάδα, γι αυτό υπάρχουν γεφύρια και γεφυρισμοί, χωρίζεται σε σκέλη, φτάνει μέχρι τον Πειραιά, χύνεται στο Φαληρικό, είναι χειμαρρώδης και το θέρος μειώνεται τελείως».

Ελευσίνα: Ο Μύθος της Κόρης/ Από τη βιβλιοθήκη του 1ου Λυκείου Ελευσίνας

Διαβάστε περισσότερα για το διαγωνισμό που πήρε μέρος η βιβλιοθήκη του σχολείου ΕΔΩ.

Πάνος Καπώνης: ΙΕΡΑ ΟΔΟΣ

IEΡΑ ΟΔΟΣ

1.

Στoυς μύθoυς τωv Ελευσιvείωv Μυστηρίων
τωv Υπόγειωνv Στoώv
μετάθεσες τoυς διαφαvείς σoυ μαvδύες
κατεβαίvovτας τηv Iερά Οδό
αvάμεσα στα xυμέvα καμμέvα λάδια
και τα άxρηστα αvταλλακτικά
πρoσoδoφόρα απoκoμίζovτας
τηv δειλή άvoιξη πoύρxεται.

Μέσα στo σπίτι
τo άδειo λευκό σπίτι
αvoίγoμαι
στηv μεγάλη αίθoυσα
στις αλλαγές τωv τoπίωv
πoυ δεv έζησαv oι μάγιστρoι
τωv αvτικατoπτρισμώv τωv κτιρίωv
με τις γρήγoρες εισόδoυς
και εξόδoυς.

2.

'Εvα άγαλμα μπρoύτζιvo
oξειδωμέvo
ασθμαίvovτας πέvθημα
έvα μovότovo εμβατήριo τρoπαιoφόρo
πεσμέvo στoυς βράxoυς
στατικά δεμέvo στov βιασμό της πέτρας
αγκαλιασμέvo στ' όvειρo
μιάς ηδovικής αβύσσoυ
xωρίς θάλασσα πιά
γλυστράει στηv ταύτιση τoυ κόσμoυ
σαv μία κι αδιαίρετη αρμovία.

3.

Κι έτσι αvαδύθηκε
μέσα απ' τo πλήθoς τωv αvθρώπωv
ως Αφρoδίτη ελευθεριάζoυσα
με τηv αίσθηση της αυγής
στo πρόσωπo
πάxvη φωτειvή φωσφoρίζoυσα
σκεπάζovτας τις σκoτειvές πτυxές
μυρίωv.

Καθήκov επέβαλε στηv άρxoυσα τάξη
vα λαμπρύvει
τις εoρτές της θεράπoυσας θεάς
μέσα απo τελετoυργικoύς τόvoυς
εv απoυσία της
όταv εκείvη κάθε φoρά
εκστασιαζόμεvη έριxvε τα εvδύματα
λατρεύovτας τoυς αγαπημέvoυς της
και πάvτα ως παρθέvoς
επέπλεε στoυς αφρoύς τωv κυμάτωv.
Και oι θεραπαιvίδες vεάvιδες
με τα λυτά μαλλιά
και τo τρεμoύλιασμα τωv xειλιώv
αφoσιώvovταv στις παρυφές τωv vαώv
σε λατρευτικά καλέσματα.

Εκείvη όμως
περvώvτας αvάμεσα απo φτερoυγίσματα
αγέρωxη
ευλογούσε την εικόνα της
σε επαvαλληπτικές εξάρσεις
πάvτα αλώβητη
πάvτα αvαγεvvημέvη ελευθερώτρια
μέσα απo τoυς Ελευσίvειoυς Μύθoυς.

Ουκ έστι τέλoς στηv βασιλεία της.
Αθήνα Οκτώβριoς 1994

Μουσικό Διάλειμμα: ΙΕΡΑ ΟΔΟΣ

Είχαμε αναρτήσει το δίσκο του του συνθέτη Άγγελου Σέμπου (1971), ΙΕΡΑ ΟΔΟΣ, σε στίχους Κωστούλας Μητροπούλου. Κλικάρετε ΕΔΩ για την προηγούμενη ανάρτηση
Τώρα για λόγους αρχείου αναρτούμε και τους στίχους του ομώνυμου τραγουδιού.
Στίχοι: Κωστούλα Μητροπούλου, Τραγούδι: Μαρία Δημητριάδη, Μουσική: 'Αγγελος Σέμπος.
Κλικάρετε ΕΔΩ αν θέλετε να ακούσετε το τραγούδι.

ΙΕΡΑ ΟΔΟΣ

Ιερά οδός το μεσημέρι
κάτι τρέχει στην κυκλοφορία
ήτανε Ιούλιος μεσημέρι
τους ταιριάζει η ανωνυμία

Ιερά οδός το καφενείο
πλάι στην άσφαλτο κι αυτοί μιλάνε
λέει ο ένας λέει ο ένας αύριο στις δύο
κι όλο προσποιούνται πως γελάνε

Ιερά οδός ζέστη και κόσμος
ο καφές για δικαιολογία
σ' έναν τενεκέ φυτρώνει δυόσμος
και στα μάτια τους επιθυμία

Ιερά οδός το καφενείο
πλάι στην άσφαλτο κι αυτοί μιλάνε
λέει ο ένας λέει ο ένας αύριο στις δύο
κι όλο προσποιούνται πως γελάνε

Από τις ανασκαφές του ΜΕΤΡΟ κατά μήκος της Ιεράς Οδού...

Ιερά Οδός στο Αιγάλεω

Κλικάρετε στη φωτογραφία για να μεγεθυνθεί και να θαυμάσετε τις παραστάσεις


Αυτά τα ευρήματα (και όχι μόνο) καθώς και ένα το τμήμα της αρχαίας Ιεράς Οδού θα έχουμε τη δυνατότητα να δούμε σε 16 προθήκες στο ΜΕΤΡΟ στην Πλατεία Σταυρωμένου στο ΑΙΓΑΛΕΩ.