Η αιωνόβια Ιερή Ελιά του Πλάτωνα
Όλη η κουβέντα έχει μεταφερθεί από το φόρουμ της Πανελλήνιας Ένωσης Επαγγελματιών Γεωτεχνικών και Επιχειρήσεων Πρασίνου/ ΠΕΕΓΕΠ μετά την αποστολή της Φωτογραφίας από τον Μανώλη Καπάνταη.
Φωτ. -2 | Ημερομηνία: 3 Μαρτίου έτους 1901. Φωτογραφία Agnes Baldwin Brett.
Σύμφωνα με την ιστορική παράδοση της Αθήνας και τους θρύλους η εν λόγω ελιά αποτελούσε ιδιοκτησία του Αθηναίου φιλοσόφου Πλάτωνα αποτελώντας ζωντανό μνημείο της εποχής του, αν και παλαιότερα από εποχής Γεωργίου του Α΄ χαρακτηριζόταν από τους Αθηναίους και ως «ελαία του Περικλέους».
Σύμφωνα με την γνώμη του αθηναιογράφου Δημητρίου Καμπούρογλου και οι δύο παραπάνω προσωνυμίες απέδιδαν τον σεβασμό των Αθηναίων στη συγκεκριμένη υπεραιωνόβια ελιά αποκαλώντας την «Μεγάλη Κυρία», ή «Σεβάσμια Κυρία». Ιστορική πηγή που να απέδιδε αυτή στον Πλάτωνα δεν υφίσταται, επικράτησε όμως η ονομασία της μετά και από την ομώνυμη επιγραφή καφενείου έναντι αυτής που αποτέλεσε και στάση συγκοινωνιακών μέσων. Χαρακτηριστική ήταν η περίμετρος του κορμού της που έφθανε τα έξι μέτρα, πλην όμως το ύψος του δεν ήταν ιδιαίτερα μεγάλο. Στη βάση του κορμού έφερε και μεγάλη σπηλαιώδη διαμόρφωση (κουφάλα) στην οποία κατέφευγαν πολλά μικρόσωμα ζώα.
Φωτ. - 4 | Ο χώρος της Ελιάς σήμερα - έτος 2017
Ο Δήμος Αθηναίων προκειμένου να διασώσει το ιερό αυτό δένδρο προπαντός από επιθέσεις ανθρώπων και ζώων προκάλεσε σχετικό διάταγμα απαλλοτρίωσης του πέριξ χώρου προς καλλωπισμό και ανάδειξη μετά μάλιστα από σχετικό αίτημα της "Ένωσης Αθηναίων του τόπου" όπου και ανακηρύχθηκε ιστορικό μνημείο. Δυστυχώς όμως λόγω του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου που ξέσπασε και της κατοχής που ακολούθησε οι εργασίες δεν πραγματοποιήθηκαν.
Παρά ταύτα με μέριμνα του γιατρού Δημητρίου Κουλούκη τοποθετήθηκε ένα καλαίσθητο περιμετρικό κιγκλίδωμα για την προστασία της ελιάς. (Φωτ - 5 προσθήκη στην αρχική δημοσίευση).
Στις 7 Οκτωβρίου του 1976 επέπεσε στην ελιά του Πλάτωνα λεωφορείο προκαλώντας στον κορμό μεγάλη ζημιά όπου και αποφασίστηκε η μεταφορά του ιερού δένδρου σε κτήριο του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, (πρώην Γεωπονική Σχολή), όπου και φυλάσσεται σε ιδιαίτερη κατασκευασμένη προθήκη.
Στις 18 Ιανουαρίου του 2013 η Γενική Διεύθυνση Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς διέψευσε σχετικό δημοσίευμα που αναπαρήγαγαν πολλά μέσα ενημέρωσης ότι κάποιοι την κατέστρεψαν για καυσόξυλα, υπενθυμίζοντας σχετικά την παραπάνω φύλαξή της. (Προσθήκη στην αρχική δημοσίευση "Διευκρινίσεις για την «Ελιά του Πλάτωνα»' Από τη Διεύθυνση Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής κληρονομιάς ΕΔΩ)
Ένα χειμωνιάτικο χάραμα (με την παρουσία του καθηγητή Οδυσσέα Νταβίδη,της Αμπελουργίας -που με την απουσία του Φραγκίσκου Χρυσοχερη επόπτευε και την έδρα της Δενδροκομίας - του Κώστα Πανέτσου, επιμελητή της Δενδροκομίας,του κ.Λελακη, επιμελητή της Αμπελουργίας,,του Χρ.Κιτσιου, Γεωπόνου του Υπ. Γεωργίας, τη δική μου με συνεργείο του Δήμου Αθηναίων και την πυροσβεστική Υπηρεσία, δεν θυμάμαι την ακριβή ημερομηνία - 1973 ίσως, μαζέψαμε αυτόν τον κορμό (κουφάλα) και διευθετήσαμε τον χώρο γύρω-γύρω από τα παραβλαστηματα της υπεραιωνόβιας ελιάς (οι απόψεις συγκρούονται για το αν πρόκειται για την λεγόμενη Ελιά του Πλάτωνα) και τα μοσχεύματα της ποικιλίας Κολυμπάδα που ενισχυτικά φυτεύτηκαν, εκείνο το πρωινό, από τον Κώστα Πανέτσο.
Όλα αυτά εξ αιτίας της παρέκκλισης ενός αστικού λεωφορείου που παρέσυρε την Ελιά (αυτήν που βλεπετε στη Φωτ. - 6)..
Ο κορμός της μεταφέρθηκε κατ αρχήν, μέσα στο θυρωρείο της εισόδου παραπλεύρως της κρήνης (σ.σ. η κρήνη φαίνεται από την Ιερά Οδό) του κτήματος Χασεκί και αργότερα στο μεγάλο χωλ του ισογείου της Γεωπονικής Σχολής,που τον βλέπουμε σήμερα.
Δ.Παπαδημας
τ. Διευθυντης Πρασίνου Δήμου Αθήνας
Υ.Γ για την "Ελιά του Πλάτωνα"
Πρόκειται για ΥΠΕΡΑΙΩΝΟΒΙΟ, 25 αιώνων, άτομο ελιάς (άποψη, ευγενούς Ιατρού,που είχε φροντίσει για την περίφραξη και την ανάδειξη της, από την 10ετια του 1960, αναρτώντας και σχετική πινακίδα πληροφόρησης των πολιτών).
------------------------------------------
Οι παρακάτω φωτογραφίες είναι απο τη συλλογή του Ι.Χρονόπουλου Ομότιμου καθηγητή ΓΠΑ.
Ελιά Πλατωνα μετά την συντήρηση Αρχείο Ι.Χρονόπουλος.
Σημείωση: η χρονολογία που δεν φαίνεται καθαρά στη δεύτερη στήλη και στη δεύτερη παράγραφο είναι το έτος 1833.
