ΔΙΕΥΚΡΙΝΗΣΕΙΣ – ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΛΑΘΕΜΕΝΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΑ ΤΟ ΜΠΛΟΚ15

ΔΙΕΥΚΡΙΝΗΣΕΙΣ – ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΛΑΘΕΜΕΝΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΠΛΟΚ15

ΤΟ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟ ΚΡΑΤΟΥΜΕΝΩΝ ΧΑΪΔΑΡΟΥ - ΤΟ ΜΠΛΟΚ15 ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ

του Κώστα Φωτεινάκη

(Πρώτη δημοσίευση "ΤΟ ΧΑΪΔΑΡΙ ΣΗΜΕΡΑ" - ΕΔΩ]

Με αφορμή τη δημοσίευση των φωτογραφιών με θέμα τους 200 κομουνιστές κρατουμένους στο Στρατόπεδο Χαϊδαρίου, τη μεταφορά τους και την εκτέλεσή τους στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, ανεβαίνουν στο διαδίκτυο διάφορες αναρτήσεις με φωτογραφίες αλλά και πληροφορίες που είναι κατά τη γνώμη μου λαθεμένες.

Ακόμα και ερωτήσεις βουλευτών για το θέμα του ΜΠΛΟΚ15 να συντηρηθεί και να γίνει Μουσείο Εθνικής Αντίστασης είναι λειψά διατυπωμένες.

Αποκαταστάσεις λαθεμένων πληροφοριών:

Η πινακίδα πάνω από την κεντρική είσοδο του ΜΠΛΟΚ 15 "ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ - ΜΠΛΟΚ15 -ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟ ΜΝΗΜΕΙΟ" | Μετά τη συντήρηση η πινακίδα χάθηκε δεν επανατοποθετήθηκε.

Α- Το ΜΠΛΟΚ15 είναι ήδη χαρακτηρισμένο ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟ ΜΝΗΜΕΙΟ με την ιστορική απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού (ΦΕΚ329/Β/24.6.1987) (Υπουργός του ΠΑΣΟΚ η Μελίνα Μερκούρη). 

Το ζητούμενο είναι να αξιοποιηθεί η ιστορική απόφαση, να συντηρηθούν τα εσωτερικά διαμερίσματα του κτιρίου, να υπάρξει αυτόνομη πρόσβαση, να στελεχωθεί και να γίνει Μουσείο της Εθνικής Αντίστασης. 

Πριν από τη συντήρηση - Φωτ. Άννα - Μαρρία Δρουμπούκη

Φωτογραφία: Συμέλα Πανταρτζή (ΑΠΕ) από το ρερορτάζ του Αθηναϊκού Πρακτορείου Ειδήσεων σε επίσκεψη - ξενάγηση των ΦΙΛΩΝ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ από τον Κώστα Φωτεινάκη. Πριν από τη συντήρηση (2015)

Πριν από τη συντήρηση

Φωτ. Κώστας Φωτεινάκης - Μετά τη συντήρηση εξωτερικά (μόνο) του κτιρίου

Φωτ. Κώστας Φωτεινάκης - Η μεγάλη αίθουσα στο ισόγειο. Ο Κώστας Χατζηγεωργίου διαβάζει την επιστολή του Ιάκωβου Καμπανέλλη "Φίλοι μου θυμηθείτε το φασισμό". Εκδήλωση - Ξενάγηση 05.05.2019. Η κατάσταση στο εσωτερικό του ΜΠΛΟΚ15 έχει χειροτερεύσει από τότε - Υπογραμμίζουμε ότι η συντήρηση έγινε μόνο εξωτερικά του κτιρίου το 2016.

Β- Το ΜΠΛΟΚ15 δεν καταρρέει. Έχει αντέξει στις βροχές, στις πλημμύρες και στους σεισμούς. Το εξωτερικό μέρος του κτιρίου έχει συντηρηθεί το 2016 με δαπάνες της Περιφέρειας Αττικής (Περιφερειάρχης Ρένα Δούρου, Αντιπεριφεριάρχης Δυτικού Τομέα Σπύρος Τσόκας) και σε συνεργασία με τις υπηρεσίες των Υπουργείων Πολιτισμού και Άμυνας (κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ). 

Εσωτερικά το κτίριο δεν έχει συντηρηθεί - Φαίνεται καθαρά η κατάσταση της τοιχοποιίας/ επιχρήσματα.

Συναυλία της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών στο  ΜΠΛΟΚ15 στο Στρατόπεδο Χαϊδαρίου - 2021

Ad Libitum – Μπλοκ 15  [ΕΔΩ]

Γ - Τα εσωτερικά του κτιρίου του ΜΠΛΟΚ 15 χρειάζονται συντήρηση από ειδικευόμενους συντηρητές (όπως είχε γίνει με τις “4 ΕΠΟΧΕΣ του Νικόλαου Γύζη). Οι εσωτερικοί σοφάδες, όσοι διατηρούνται και δεν έχουν καταρρεύσει από την υγρασία, έχουν λειτουργήσει ως καμβάς αναγραφής μηνυμάτων τουλάχιστον τριών διαφορετικών πολιτικών και ιστορικών εποχών (Κατοχή, Εμφυλιοπολεμική περίοδος, πειθαρχείο (το ισόγειο μέχρι και το 1987). Άρα αν υπάρχουν μηνύματα θα πρέπει να ταυτοποιηθούν σε ποια από τις τρεις εποχές αναφέρονται. 

Δ - Η φράση “ΒΛΕΠΕ – ΑΚΟΥ – ΣΩΠΑ” που είναι γραμμένη στον τοίχο και φαίνεται μπαίνοντας στον πρώτο όροφο δεν αφορά την περίοδο της Κατοχής και τους κρατούμενους αλλά τους εκπαιδευόμενους στις Διαβιβάσεις. 

Ο πρώτος όροφος μετά την Κατοχή διαμορφώθηκε διαφορετικά, καταργήθηκαν τα κελιά και λειτούργησε μέχρι το 1987 ως “εκπαιδευτήριο”. 

Ε - Οι 200 κομμουνιστές κρατούμενοι, δεν μεταφέρθηκαν από το ΜΠΛΟΚ15 στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής. Σύμφωνα με αφηγήσεις και με τουλάχιστον δύο αναφορές σε έγκυρα βιβλία, ιστορικά ντοκουμέντα την παραμονή της Πρωτομαγιά του 1944, οι μελλοθάνατοι συγκεντρώθηκαν, στο ΜΠΛΟΚ3 στο μεγάλο θάλαμο 1. (Αντώνης Φλούντζης (σελ. 452,453) και Δημ.Παυλάκης (σελ..69). (Φωτ.9)

Στο δια ταύτα:

1. Το ΜΠΛΟΚ 15 έχει χαρακτηριστεί Ιστορικό Διατηρητέο Μνημείο από το ΥΠΠΟ, είναι από το 1984 το έμβλημα του Δήμου Χαϊδαρίου (Δήμαρχος Κυριάκος Ντηνιακός), ενώ τρεις μεγάλοι δρόμοι της πόλης συνδέονται άμεσα με το Στρατόπεδο Κρατουμένων Χαϊδαρίου (Δήμαρχος Δημήτρης Σκαμπάς: Αγωνιστών Στρατοπέδου, Αντώνη Φλούντζη, Ναπολέοντα Σουκατζίδη). 
2. Το ΜΠΛΟΚ15, ήδη Ιστορικό Μνημείο θα πρέπει να γίνει Μουσείο της Εθνικής Αντίστασης, με αυτόνομη και ανεξάρτητη είσοδο και να λειτουργήσει σύμφωνα με την υπάρχουσα πρόταση: α) η διαμόρφωση του ισογείου με τους δύο μεγάλους θαλάμους και τα στενά κελιά να παραμείνει ως έχει β) ο επάνω όροφος να διαμορφωθεί σύμφωνα με το σχεδιάγραμμα για λειτουργική χρήση. (Φωτ.Παρακάτω)

Το θέμα του Στρατοπέδου Κρατουμένων Χαϊδαρίου είναι μεγάλο καθώς δεν έχει εξαντληθεί η έρευνα, η συλλογή και η διασταύρωση στοιχείων, όπως προέκυψε με τις πρόσφατες φωτογραφίες με την εκτέλεση των 200 Κομμουνιστών στο Σκοπευτήριο Καισαριανής.

Τα καμιόνια που μεταφέρουν τους κρατούμενους την Πρωτομαγιά του 1944 στο χωματόδρομο στο Χαϊδάρι, σημερινή "Αγωνιστών Στρατοπέδου". Από τη συλλογή  φωτογραφιών που δημοσιεύτηκαν (14.02.2026) στο διαδικτυακό  τόπο δημοπρασιών e-bay.de, αγοράστηκαν από το ΥΠΠΟ. (Ταυτοποίηση: Κώστας Φωτεινάκης)

Η Πύλη του Στρατοπέδου Κρατουμένων Χαϊδαρίου - Από τη συλλογή  φωτογραφιών που δημοσιεύτηκαν (14.02.2026) στο διαδικτυακό  τόπο δημοπρασιών e-bay.de, αγοράστηκαν από το ΥΠΠΟ. (Επεξεργασία ταυτοποίηση: Κώστας Φωτεινάκης).

Οι 262 φωτογραφίες  του "συλλέκτη "Tim de Craene που ειδικεύεται στα αναμνηστικά και εν γένει τεκμήρια του Β’ ΠΠ μέσω της εταιρίας του, Crain’s Militaria", που αποκτήθηκαν από το Ελληνικό Κράτος θα πρέπει να είναι εύκολα διαθέσιμες (ίσως με αντίγραφά τους ή ψηφιοποιημένες με υψηλή ανάλυση και με την περιγραφή του φωτογράφου  και χωρίς copywrite) σε κάθε ερευνητή, ιστορικό και κάθε ενδιαφερόμενο φορέα ή πολίτη.

Έξι τουλάχιστον φωτογραφίες είχαν αναρτηθεί για πώληση πριν την αγορά τους από το ΥΠΠΟ. Εκτιμώ ότι υπάρχουν περισσότερες φωτογραφίες από το Στρατόπεδο Κρατουμένων Χαϊδαρίου στη συλλογή που αποκτήθηκαν από το ΥΠΠΟ.

Η δημιουργία ενός Μουσείου Εθνικής Αντίστασης στο ΜΠΛΟΚ15, με αυτόνομη είσοδο, με την εξασφάλιση οικονομικών πόρων λειτουργίας, με το απαιτούμενο προσωπικό και τις υποδομές που απαιτούνται καθώς και με τη συνεργασία ερευνητών, ιστορικών, Αντιστασιακών οργανώσεων και Μουσείων που ήδη λειτουργούν (Καισαριανής, Ηλιούπολης, Περιστερίου, Κοκκινιάς/ Νίκαιας Ρέντη κ.ά.) είναι μια μια ηθική υποχρέωση σε “Αυτούς που νίκησαν το θάνατο” σε όλα τα πεδία των μαχών, στα Στρατόπεδα κρατουμένων, στα βουνά και στα λαγκάδια και μέσα στις πόλεις.

ΠΟΤΕ ΠΙΑ ΦΑΣΙΣΜΟΣ – ΠΟΤΕ ΠΙΑ ΠΟΛΕΜΟΣ.

ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟ ΧΑΪΔΑΡΙΟΥ - Υπουργείο Πολιτισμού:

ΤΟ ΜΠΛΟΚ 15 – ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟ ΜΝΗΜΕΙΟ 

(ΦΕΚ329/Β/24.6.1987)

...Με ομόφωνη γνωμοδότηση του Τοπικού Συμβουλίου Μνημείων Στερεάς Ελλάδας… αποφασίζουμε:

"Χαρακτηρίζουμε ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο που χρειάζεται ειδική κρατική προστασία σύμφωνα με το Ν. 1469/50 το Μπλοκ 15 του Στρατοπέδου Χαϊδαρίου διότι έχει αναπόσπαστα συνδεθεί με την ιστορία της Εθνικής Αντίστασης κατά τη διάρκεια της Ιταλογερμανικής Κατοχής.

Είναι κτίριο διόροφο, του οποίου ο πρώτος όροφος χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα ως πειθαρχείο του Στρατοπέδου, ενώ ο δεύτερος όροφος ως χρησιμοποιείται ως εκπαιδευτήριο.

Η κήρυξη του παραπάνω κτιρίου στο Στρατόπεδο Χαϊδαρίου θα συμβάλλει στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης των κατοίκων της Αθήνας και της χώρας γενικότερα και θα προβάλει την ιδιαίτερη ταυτότητα της περιοχής".