Οι φωτογραφίες των υπό εκτέλεση 200 κομμουνιστών κρατουμένων στο Στρατόπεδο Χαϊδαρίου στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την Πρωτομαγιά του 1944 και άλλες ιστορίες (Επεξηγήσεις - Τίτλοι & Μοντάζ)
ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΘΗΚΕ Ο ΕΝΑΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ 200 ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΕΣ ΚΡΑΤΟΥΜΕΝΟΥΣ ΣΤΟ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟ ΧΑΪΔΑΡΙΟΥ ΠΟΥ ΕΚΤΕΛΕΣΤΗΚΑΝ ΤΗΝ ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ ΤΟΥ 1944 ΣΤΟ ΣΚΟΠΕΥΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΚΑΙΣΑΡΙΑΝΗΣ - ΚΑΙΣΑΡΙΑΝΗ.
"Όπως, μας ενημερώνει ο αγαπητός φίλος Dimitris N. Maniatis " Ο ψηλός με το λευκό πουκάμισο είναι ο Παπαδήμας Βασίλειος. Εκτελέστηκε στο Σκοπευτήριο όντως. Γεννήθηκε στην Πύλο το 1909."
Το Χαϊδάρι συνδέεται άμεσα με τη νεότερη ιστορία της Ελλάδας. Το Στρατόπεδο Χαϊδαρίου κατά τη διάρκεια της Κατοχής έγινε διάσημο παγκοσμίως, με κορυφαία δημοσίευση στην εφημερίδα New York Times, τον Ιανουάριο του 1944.
Όμως σε αυτήν την ανάρτηση περιοριζόμαστε στις φωτογραφίες που βγήκαν στο “ηλεκτρονικό παζάρι” στην ψηφιακή αγορά ebay στις 14 Φεβρουαρίου 2026.
Οι φωτογραφίες των υπό εκτέλεση 200 κομμουνιστών κρατουμένων στο Στρατόπεδο Χαϊδαρίου, στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την Πρωτομαγιά του 1944, προέρχονται από το άλμπουμ του Γερμανού υπολοχαγού Χέρμαν Χόϊερ, που υπηρετούσε στο 1012 Festungs-Bataillon με έδρα τη Μαλακάσα. (Πηγή: Η ΕΠΟΧΗ]
Στην Ελλάδα ήρθαν στη δημοσιότητα μέσω διαδικτυακής δημοπρασίας στο eBay, από Βέλγο πωλητή, χωρίς να είναι γνωστός ο φωτογράφος, και αναρτήθηκαν στη σελίδα του Facebook - Greece at WWII Archives.
ΠΗΓΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ Greece at WWII Archives
ΣΕΝΑΡΙΟ & MONTAZ: Κώστας Φωτεινάκης – έχουν προστεθεί ορισμένες φωτογραφίες στο τέλος από άλλες πηγές. Θα ακολουθήσουν και άλλες πληροφορίες για το θέμα του Στρατοπέδου Χαϊδαρίου και την παρουσία των Γερμανών πριν και κατά τη διάρκεια της Κατοχής στην πρώην κοινότητα Χαϊδαρίου.
Πρωτομαγια 1944. Φορτηγά με Γερμανούς στρατιώτες στο Χαϊδάρι. Η φωτογραφία πιθανότατα σχετίζεται με την εκτέλεση 200 Ελλήνων αντιστασιακών στο σκοπευτήριο της συνοικίας εκείνη την ημέρα. (ebay)
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Η φωτογραφία με βεβαιότητα είναι στο Χαϊδάρι. Φαίνεται πεντακάθαρα ο Προφήτης Ηλίας με τα εμβληματικά κυπαρίσσια.
May 1, 1944. Trucks with German soldiers in Chaidari, Athens, Greece. The photo is likely related to the execution of 200 Greek resistance fighters at the neighborhood's shooting range that day.
----------------
Οι 200 κομμουνιστές κρατούμενοι του Χαϊδαρίου εισέρχονται στη πύλη του Σκοπευτηρίου της Καισαριανής. Πριν την είσοδο αφήνουν τα σακάκια τους με τα “υπάρχοντά” τους.
Τα ρούχα συλλέγονται από τους κατοίκους της Καισαριανής και αν υπάρχουν στοιχεία παραδίδονται στους οικείους των μελλοθανάτων ή στην Αρχιεπισκοπή, σύμφωνα με την Ιωάννα Τσάτσου στο βιβλίο της "Εκτελεσθέντες επί Κατοχής", 1947.
Προσέχουμε την υψωμένη γροθιά του μελλοθανάτου…
---------------
Με το κεφάλι ψηλά “Καμαρωτά περνούν τα παλικάρια μας…” (δείτε το κοινό ύφος, την κορμοστασιά και την αποφασιστηκότητα στην ταινία του Παντελή Βούλγαρη "Το τελευταίο σημείωμα" στο τέλος της ανάρτησης)
ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΘΗΚΕ Ο ΕΝΑΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ 200 ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΕΣ ΚΡΑΤΟΥΜΕΝΟΥΣ ΣΤΟ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟ ΧΑΪΔΑΡΙΟΥ ΠΟΥ ΕΚΤΕΛΕΣΤΗΚΑΝ ΤΗΝ ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ ΤΟΥ 1944 ΣΤΟ ΣΚΟΠΕΥΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΚΑΙΣΑΡΙΑΝΗΣ
Γράφει ο Θανάσης Πετράκος: Όπως, μας ενημερώνει αγαπητός φίλος Dimitris N. Maniatis
"Ο ψηλός με το λευκό πουκάμισο είναι ο Παπαδήμας Βασίλειος. Εκτελέστηκε στο Σκοπευτήριο όντως."
Γεννήθηκε στην Πύλο το 1909. Το 1938 πήρε πτυχίο πρακτικού μηχανικού. Εργαζόταν στο εργοστάσιο της Ανώνυμης Εταιρείας Οινοπνευματοποιίας (ΑΕΟΠ) στη Γιάλοβα Μεσσηνίας. Στις 6 Αυγούστου 1941 συνελήφθη από Ιταλούς καραμπινιέρους και Έλληνες χωροφύλακες με βάση καταστάσεις ονομάτων που είχε παραδώσει η ελληνική κυβέρνηση στους κατακτητές. Μεταφέρθηκε στο στρατόπεδο του Ναυπλίου και στη συνέχεια της Λάρισας.
@Ήταν αδελφός του εκδότη και αντιστασιακού Δημήτρη Παπαδήμα.
Ο Βασιλης Παπαδήμας
-----------------------
Ανά εικοσάδες τους στήνουν στον τοίχο της Καισαριανής….
Οι επόμενοι είκοσι μαζεύουν τους δολοφονημένους συντρόφους τους και τους απομακρύνουν για να στηθούν και εκείνοι στο απόσπασμα και στη συνέχεια οι επόμενοι είκοσι να κάνουν το ίδιο – Εκτελέστηκαν 200 ανά μια εικοσάδα.
Δέκα εικοσάδες οι οποία μετέφερε η μία την άλλη για να την αντικαταστήσει στο ακίνητο εκτελεστικό απόσπασμα.
Πρόσφατη επιχρωματισμένη η προηγούμενη φωτογραφία. Πηγή: Διαδίκτυο
------------------
Με τις γροθιές ψηλά πριν από την εκτέλεση.
----------------------
Η τελευταία ματιά - είναι σαν να λένε: “Εσείς τι θα κάνετε μετά από εμάς;”
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Η κεντρική αφίσα του Παντελή Βούλγαρη "Το τελευταίο σημείωμα" έχει ως υπότιτλο "Άραγε θα μας ξεχάσουν:" (η αφίσα στο τέλος)
-------
Οι φωτογραφίες βγήκαν στο “ηλεκτρονικό παζάρι” στην ψηφιακή αγορά ebay στις 14 Φεβρουαρίου 2026. Το όνομα του κατόχου έχει σβηστεί, ωστόσο φαίνεται η ημερομηνία Athen 1.5.1944.
Οι φωτογραφίες φέρονται να προέρχονται από άλμπουμ του Γερμανού υπολοχαγού Χέρμαν Χόϊερ, που υπηρετούσε στο 1012 Festungs-Bataillon με έδρα τη Μαλακάσα.
Προφανώς τραβήχτηκαν από κάποιον Γερμανό στρατιωτικό, όπως συνήθιζαν να κάνουν πολλοί άνδρες των στρατευμάτων κατοχής. Οι φωτογραφίες αυτές βγήκαν προς πώληση στην πλατφόρμα δημοπρασιών ebay από βελγικό λογαριασμό στις 14 Φεβρουαρίου και είναι προφανώς αυθεντικές και όχι προϊόν τεχνητής νοημοσύνης.
Ήρθαν στη δημοσιότητα μέσω διαδικτυακής δημοπρασίας στο eBay, από Βέλγο πωλητή, χωρίς να είναι γνωστός ο φωτογράφος, και αναρτήθηκαν στη σελίδα του Facebook - Greece at WWII Archives. (Πηγή: Η ΕΠΟΧΗ]
--------
Η περιγραφή των φωτογραφιών από το ebay - αναφέρεται ρητά ότι πρόκειται για "200 κομμουνιστές".
--------
Η ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΑ - ΠΩΛΟΥΝΤΑΙ ΤΑ ΤΕΚΜΗΡΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ;
-------
"ΚΑΙΣΑΡΙΑΝΗ 1944"
(Σχόλιο:Με τις γροθιές ψηλά.... Άρα ήταν μπροστά ο Φωκίων Δημητριάδης;)
Φωκίων Δημητριάδης: Σκιά πάνω απ'την Αθήνα - 77 Σκίτσα της Κατοχής, 1970. Πρόλογος: Άγγελος Τερζάκης. Shadow over Athens – Phokion Demetriades – Hard Cover Bilingual.
Στιγμιότυπο από την ταινία του Παντελή Βούλγαρη "Το τελευταίο σημείωμα", 2017. Προσέξτε την κίνηση των εκτελσμένων και συγκρίνετέ την με το παραπάνω σκίτσο του Φωκίωνα Δημητριάδη "ΚΑΙΣΑΡΙΑΝΗ 1944".
----------------
Καμουφλαρισμένο κτίριο του Στρατόπεδου Χαϊδαρίου κατά τη διάρκεια της Κατοχής.
Στο ισόγειο διακρίνονται βαρέλια - πιθανόν καύσιμα.
Δεξιά το μικρό άσπρο κτίριο ίσως να είναι η εκκλησία "Άγιος Παΐσιος" και πίσω της το γκρι κτίριο με τα παράθυρα (αν όντως είναι η εκκλησία) είναι το ΜΠΛΟΚ15.
-----------
Φωτογραφία: Βάσω Κατράκη, Κηδεία. Ξυλογραφία, Πινακοθήκη Δήμου Αθηναίων, Μόνιμη Συλλογή - Δεν έχει σχέση με την εκτέλεση την Πρωτομαγιά του 1944 στην Καισαριανή.
"Εκείνη την ημέρα γύρω στον τόπο της εκτέλεσης στην Καισαριανή μαζεύτηκαν χιλιάδες κόσμου. Ο κόσμος από μακριά συγκινημένος έκλαιγε, έσφιγγε τη γροθιά του. Οι καμπάνες της Καισαριανής χτυπούσαν πένθιμα σ’ όλη τη διάρκεια της εκτέλεσης."
Το Στρατόπεδο Χαϊδαρίου κατά τη διάρκεια της Κατοχής έγινε διάσημο παγκοσμίως, με κορυφαία δημοσίευση στην εφημερίδα New York Times, τον Ιανουάριο του 1944.
-----------
ΣΥΓΚΡΙΣΕΙΣ ΤΩΝ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ ΜΕ ΣΤΙΓΜΙΟΤΥΠΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΑΙΝΙΑ ΤΟΥ ΠΑΝΤΕΛΗ ΒΟΥΛΓΑΡΗ "ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ"
Με το κεφάλι ψηλά “Καμαρωτά περνούν τα παλικάρια μας…” (δείτε το κοινό ύφος, την κορμοστασιά και την αποφασιστηκότητα στην ταινία του Παντελή Βούλγαρη "Το τελευταίο σημείωμα" στο τέλος της ανάρτησης)
------------------------
Η ΕΚΤΕΛΕΣΗ
Στιγμιότυπο από την ταινία του Παντελή Βούλγαρη "Το τελευταίο σημείωμα", 2017. Προσέξτε την κίνηση των εκτελσμένων και συγκρίνετέ την με το παραπάνω σκίτσο του Φωκίωνα Δημητριάδη "ΚΑΙΣΑΡΙΑΝΗ 1944".
---------------------
Άραγε θα μας ξεχάσουν;
Ο υπότιλος της ταινιας του Παντελή Βούλγαρη "Το τελευταίο σημείωμα"
Ένα παρόμοιο ερώτημα "διαβάζω" στα μάτια των υπό εκτέλεση κομμουνιστών.
----------------------
ΔΕΝ ΞΕΧΝΑΜΕ ΣΗΜΑΙΝΕΙ
ΕΜΕΙΣ ΔΕΝ ΞΕΧΝΑΜΕ
Η παπαρούνα καθιερώθηκε ως σύμβολο μνήμης των πεσόντων ύστερα από τη φονική μάχη που έλαβε χώρα στην κοιλάδα των παπαρούνων στη Φλάνδρα του Βελγίου. Στην επιλογή της ως συμβόλου έπαιξε ρόλο το ποίημα που έγραψε ο Καναδός γιατρός στρατιώτης John Mc Crae με τίτλο «Στα λιβάδια της Φλάνδρας» (In Flanders Fields).
Στις 3 Μαΐου 1915 ένας φίλος και συμπολεμιστής του είχε πέσει στη δεύτερη μάχη της Φλάνδρας κοντά στο Ypres μαζί με χιλιάδες άλλους στρατιώτες -θύματα της παράνοιας που γεννά ένας πόλεμος.
Στη μάχη αυτή έγινε για πρώτη φορά επιτυχημένη χρήση αερίων από τις γερμανικές δυνάμεις εναντίον των συμμάχων προκαλώντας ρήγμα στις γαλλικές θέσεις μήκους δεκαπέντε χιλιομέτρων περίπου.
Η παπαρούνα εκτός από επιμνημόσυνο σύμβολο εκφράζει την ελπίδα για μια μελλοντική ειρηνική ζωή.
----------
Το έμβλημα του Δήμου Χαϊδαρίου, καθιερώθηκε το 1984 επί δημαρχίας Κυριάκου Ντηνιακού, το οποίο επιλέχτηκε μετά από πανελλήνιο διαγωνισμό, η πρόταση του Πολιτικού Μηχανικού Νίκου Τριάντη.
Η έντονη παρουσία της Παπαρούνας, διαπερνά με κυριαρχικό τρόπο το αγκαθωτό συρματόπλεγμα πολέμου και το κτίριο της αυστηρής απομόνωσης ΜΠΛΟΚ 15 για να μας μεταφέρει σε ένα ειρηνικό και πράσινο μέλλον.
---------
TO ΜΠΛΟΚ15 πριν από τη συντήρηση εξωτερικά του κτιρίου. Πάνω από την κεντρική είσοδο διακρίνεται η ταμπέλα του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ - Σήμερα δυστυχώς δεν υπάρχει στη θέση της.
ΔΕΝ ΞΕΧΝΑΜΕ σημαίνει:
α) ΤΟ ΜΠΛΟΚ15 που έχει ήδη χαρακτηριστεί ιστορικό μνημείο να γίνει παράλληλα Μουσείο Εθνικής Αντίστασης.
β) Μέχρι να γίνει το ΜΠΛΟΚ15 Μουσείο Εθνικής Αντίστασης με ανεξάρτητη είσοδο, να επαναλειτουργήσει και να εμπλουτιστεί με νέα τεκμήρια το Μουσείο Εθνικής Αντίστασης του Δήμου Χαϊδαρίου.
ΙΣΤΟΡΙΚΟ:
Το ΜΠΛΟΚ 15 του Στρατοπέδου Χαΐδαρίου χαρακτηρίζεται ιστορικό μνημείο με απόφαση της Υπουργού Πολιτισμού Μελίνας Μερκούρη.
Η ιστορική απόφαση ΥΠΠΟ/ΔΙΛΑΠ/Γ/1106/18908, δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ 320/τ.2ο/24-6-1987, μεταξύ των άλλων αναφέρει “Η κήρυξη ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο του κτιρίου στο Στρατόπεδο Χαϊδαρίου θα συμβάλει στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης των κατοίκων της Αθήνας και της χώρας γενικότερα και θα προβάλει την ιδιαίτερη ιστορική ταυτότητα της περιοχής”.
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: Εγκαίνεια 1997 – Ιδρύεται το Μουσείο Εθνικής Αντίστασης, Γράμμου 4 στο Χαϊδάρι – εκεί που στεγαζόταν το παλιό 7ο Δημοτικό Σχολείο. (δεν λειτουργεί στις μέρες μας).
Ο Δήμος Χαϊδαρίου, επί δημαρχίας Κυριάκου Ντηνιακού, το 1984, επέλεξε για έμβλημα / λογότυπο της πόλης το «ΜΠΛΟΚ 15» - κτίριο φοβερής απομόνωσης - και σε συνεργασία με το παράρτημα της ΠΕΕΑ ίδρυσαν το Μουσείο της Εθνικής Αντίστασης τον Μάιο του 1997 (Δημαρχία Κώστα Σπληλιόπουλου). Το Μουσείο δεν λειτουργεί στις μέρες μας. Στη φωτογραφία στα εγκαίνια του Μουσείου. Διακρίνεται η Χαρά Λιουδάκη (αρραβωνιαστικιά του Ναπολέοντα Σουκατζίδη), ο Δήμαρχος Κώστας Σπηλιόπουλος, ο Αντιστασιακός Γιώργος Πανταζόπουλος. Κώστας Φραντζόλας, Δήμος Παρασευάς κ.ά.
