Πέμπτη 3 Μαρτίου 2022
Τρίτη 8 Μαρτίου 2022 - Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας στον αρχαιολογικό χώρο του Ιερού της Αφροδίτης στο Χαϊδάρι [Οδηγίες - Πώς πάμε στο χώρο]
Δευτέρα 14 Φεβρουαρίου 2022
Κωστή Μπαστιά "ΑΡΑΧΝΗ 44 - Η Ελληνοβρετανική Αντικατασκοπία στα χρόνια της Κατοχής: 1941 - 1944" το αεροδρόμιο της Ελευσίνας και ο Σκαραμαγκάς | Μυθιστόρημα
Κωστή Μπαστιά "ΑΡΑΧΝΗ 44 - Η Ελληνοβρετανική Αντικατασκοπία στα χρόνια της Κατοχής: 1941 - 1944", ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ,1995.
Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου - Γράφει ο Κωστής Μπαστιάς:
Η "Αράχνη 44" δεν ανήκει στην καθαρή λογοτεχνική εργασία μου. Η σύνθεση και η τεχνική μπορεί να της δίνουν λογοτεχνική μορφή· στην πραγματικότητα όμως είναι ένα ιστόρημα γεμάτο από υπαρκτά πρόσωπα, αληθινά στοιχεία, δείγμα του αγώνα που έγινε στην Ελλάδα για να πολεμηθή ο κατακτητής. Κείνο που το ξεχωρίζει από την ξηρή χρονογραφία είναι ότι πέρα από τα στοιχεία, τα περιστατικά, τα γεγονότα, πάσχισα να συλλάβω την ανθρώπινη ουσία και να φέρω στην επιφάνεια το καθαρά ανθρώπινο στοιχείο των ηρώων εικονίζοντας και τις αδυναμίες τους ακόμη[...] Κ.Μ.
----------
Το βιβλίο αυτό το ανακάλυψα στο πλαίσιο μια ευρύτερης έρευνας με θέμα «Μπλοκ στη λήθη του ναζισμού - Θεατρικές εικόνες σκλαβιάς και λευτεριάς του Ρενάτο Μόρντο για το Μπλοκ 15». [ΕΔΩ]
Ο συγγραφέας Κωστής Μπαστιάς έχει μεγάλη σχέση με την έρευνα λόγω της διευθυντικής του θέσης το 1940 στο Βασιλικό (Εθνικό) Θέατρο καθώς και για την πρόσληψη του σκηνοθέτη Ρενάτο Μόρντο στη Βασιλική (Εθνική) Λυρική Σκηνή.
Το βιβλίο "ΑΡΑΧΝΗ 44" του Κωστή Μπαστιά με μετάφερε στις ιστορίες του Μικρού Ήρωα του Στέλιου Ανεμοδουρά, τόσο για τον τρόπο γραφής όσο και για τις υπερβολικές ικανότητες του "Μικρού Ήρωα" Πέτρου Σιγαλού.
Δευτέρα 17 Ιανουαρίου 2022
Ο Άγγελος Σικελιανός με την Έλλη Αλεξίου και τη Γαλάτεια Καζαντζάκη στην ακρογιαλιά του Σκαραμαγκά τρώνε θαλασσινά κυδώνια…
Τρίτη 11 Ιανουαρίου 2022
Εκδρομή των αθλητών των Ολυμπιακών Αγώνων, 1896, στο Δαφνί
Όπως και στις μέρες μας, έτσι και στο παρελθόν, όταν θέλουμε να γιορτάσουμε ένα γεγονός με τους καλεσμένους επιλέγουμε την καλύτερη τοποθεσία. Το ίδιο προφανώς έκαναν και οι διοργανωτές των Ολυμπιακών Αγώνων στην Αθήνα μετά τη λήξη τους το 1896.
Επέλεξαν το Δαφνί, μία περιοχή μεγίστης φυσικής και ιστορικής αξίας...
«… Ο τόπος τούτος είναι όλος υγιεινός, το ύδωρ δε διαυγέστατον και κάλλιστον των υδάτων εγγυάται την ασφάλειαν της ζωής του θέλλοντος να ζήση αυτόθι τον ανθρώπινον βίον…»
Δ.Σουρμελής: Αττικά ή περί δήμων Αττικής (σ.148-9), 1885.
------------
ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ, Εκδρομή των αθλητών των Ολυμπιακών Αγώνων, 1896, στο Δαφνί
Διακρίνονται από αριστερά στην πρώτη σειρά: Κωνσταντίνος Μάνος (αλυτάρχης), Αναστάσιος Μεταξάς (αρχιτέκτονας), ο αμερικανός A.C. Lone (δεύτερος στο άλμα επί κοντώ).
Δεύτερη σειρά: οι αμερικανοί F.A. Clark (πρώτος στο άλμα μήκος και ύψος) και Conolly (πρώτος στο άλμα τριπλούν), ο Σπύρος Λούης, ο αμερικανός Thomas Curtis (πρώτος στα 100 μέτρα μετ΄ εμποδίων), ο πρίγκιπας Νικόλαος, ο αυστραλός F.X. Flack (ολυμπιονίκης στα 800 και 1500 μέτρα) και ο αμερικανός W. W. Hoyt (πρώτος στο άλμα επί κοντώ).
Τρίτη σειρά: ο λοχαγός Χ.Χατζηπέτρος, ο Παν. Παρασκευόπουλος (δεύτερος στη δισκοβολία), ο αμερικανός πολυνίκης Robert Carret, ο δρομέας Α. Χαλκοκονδύλης, ο πρίγκιπας Γεώργιος, ο διάδοχος Κωνσταντίνος και ο αμερικανός δρομέας G. Blake.
Όρθιοι: στο κέντρο ο αμερικανός B. H. Jamison (δεύτερος στα 400 μέτρα) και δεξιά ο Thomas E. Bruke (νικητής στα 100 μέτρα)
Δευτέρα 3 Ιανουαρίου 2022
Μικρό αφιέρωμα στο Νικόλαο Γύζη (1842 - 1901) | Ο μεγάλος ζωγράφος και το Χαϊδάρι - Περιγραφές της περιοχής μέσα από την αλληλογραφία του
Ο μεγάλος ζωγράφος Νικόλαος Γύζης έζησε για ένα σημαντικό διάστημα της ζωής στο "Κτήμα Χαϊδάρι" (τμήμα του αποτελούσε ο πύργος Παλατάκι που υφίσταται μέχρι τις ημέρες μας) του Νικόλαου Νάζου. Στο κτήμα ζωγράφισε τις "Τέσσερις Εποχές", παντρεύτηκε την Άρτεμις Νάζου και από το Μόναχο αλληλογραφεί συνήθως με την κουνιάδα του Ουρανίτσα.
Σάββατο 1 Ιανουαρίου 2022
William Simpson: Όρος Αιγάλεω - Θρόνος Ξέρξη, Σαλαμίνα, Φάληρο κ.ά στο Βρτανικό Μουσείο (έργο του 1880) | The Piraeus, Phalerum, and the Bay of Salamis,-- from Xerxes' Seat.
Bay of Salamis and Piraeus from Xerxes' seat; view from hillside over the Bay of Salamis to Aegina and the coast of Argolis, with Phalerum and Piraeus Harbour l, and the shores of Salamis r, in the foreground three shepherds with sheep and goats among the rocks. 1880
Watercolour, strengthened with gum, over graphite.
Περισσότερα ΕΔΩ - στο SITE Βρετανικού Μουσείου - και μεγαλώστε την εικόν με + θα δείτε εντυπωσιακές λεπτομέρειες.
Παρασκευή 31 Δεκεμβρίου 2021
Πέμπτη 9 Δεκεμβρίου 2021
Νέο blog τα "Ταμπούρια των Αγωνιστών του '21 στο Ποικίλο Όρος"
Τρίτη 16 Νοεμβρίου 2021
ΜΟΝΗ ΔΑΦΝΙΟΥ: «Φιλελληνισμός και Ελληνική Επανάσταση: Η Μονή Δαφνίου μέσα από τους Περιηγητές» | Διάρκεια έκθεσης: 24 Νοεμβρίου 2021 – 25 Μαρτίου 2022
Κυριακή 14 Νοεμβρίου 2021
Λευτέρης Παπαδόπουλος "επαρχίες της αθήνας" - ΤΟ ΧΑΪΔΑΡΙ, 1975
Λευτέρης Παπαδόπουλος
Μια δημοσιογραφική αποστολή και μια λογοτεχνική αναφορά στο Χαϊδάρι
Αστυθέα
Το ρέμα, γεμάτο
βρωμόνερα, σκουπίδια και κονσερβοκούτια, γεμάτο κουνούπια και μπόχα, περνάει
πλάϊ απ΄ τα χαμόσπιτα και κάποιες γέρικες συκιές, όπου τα παιδιά έχουν δέσει
σκοινιά για κούνιες. Ο γέροντας βλέπει απ΄ το παράθυρο-μια τρύπα που χάσκει σ΄
ένα πελώριο τοίχο-να τριγυρνάω, όλος περιέργεια, ανάμεσα στα κοτέτσια και τα
μπάζα, νομίζει πως είμαι «κανένας του Υπουργείου» και με χαιρετάει με σεβασμό.
-
Ήρθατε επί τέλους; λέει.
-
Ήρθαμε.
-
Καιρός ήταν! Πρέπει κάποτε, να τελειώσουμε μ΄ αυτή την ιστορία! Μια ζωή
μέσα στην ακαθαρσία, σε κάνει να νοιώθεις κι΄ ο ίδιος ένα κομμάτι πατσαβούρα...
Ο Αργυρόπουλος,
τραβάει συνεχώς φωτογραφίες. Ο δήμαρχος1, χωρίς σακάκι, μιλάει με
κάτι κουτσούβελα, λίγο πιο πέρα, πούχουν απλώσει μια κουρελού στο χώμα και
παίζουν πεντόβολα.
-
Έχετε παιδιά; ρωτάω τον γέροντα.
-
Και παιδιά έχω, κι΄ εγγόνια έχω και δισέγγονα. Και καλά εγώ, συνήθισα στη
βρώμα. Τι φταίνε, όμως τα μικρά παιδάκια να ζουν μέσα σ΄ αυτή τη γούρνα και τα
κορμάκια τους νάναι γεμάτα καντήλες και κουνούπια;
Η γειτονιά (σκέψου
ειρωνεία: τη λένε Αστυθέα!) πληροφορείται πως «κάτι τρέχει». Δηλαδή «ήρθανε
κάτι κύριοι, με τον δήμαρχο, τραβάνε φωτογραφίες στο ρέμα – λες να σωθούμε;».
Σε λίγο, μαζεύονται ολόγυρά μας, ένα σωρό άντρες και γυναίκες, σημαδεμένοι από
την έγνοια, γεμάτοι κραυγές και υποδείξεις. «Δεν είμαστε άνθρωποι εμείς;» «Εφτά
χρόνια δεν μας αφήνανε να μιλήσουμε2.. Δεν του λες του υπουργού να
κάνει καμμιά βόλτα δώθε;». «Είναι ντροπή, είναι αίσχος, να ζούμε μέσα στο
βούρκο, σαν τα γουρούνια.» .
Φεύγουμε. Ο νους μου, είναι σε μια από τις κουβέντες που άκουσα: «Δεν του λες του υπουργού να κάνει καμμιά βόλτα από δώθε;». Και λέω: Πέρασε, αλήθεια, απ΄ αυτά τα μέρη, κανένας υπουργός; Έστω κάποιος άλλος αρμόδιος; Σίγουρα δεν πέρασε. Γιατί αν είχε περάσει και είχε δει θα είχε φρίξει. Και το Χαϊδάρι, δεν θάχε ολόγυρά του αυτή την τάφρο του αίσχους.
Γρηγορούσα
Τρέχουμε κατά τη
Γρηγορούσα. Σταματάμε σ΄ ένα φούρνο, που έχει γίνει δημοτικό σχολείο. Ο
φωτογράφος, τη δουλειά του. Μια νοικοκυρά απέναντι, τη δικιά της: «Το υπόλοιπο
σχολείο βρίσκεται πιο κάτω. Σ’ ένα
μαγαζί. Εδώ κάνουν μάθημα οι μικρότερες τάξεις. Πηγαίνετε κι΄ αποκεί, για να
πάρετε μια ιδέα».
Πράγματι το «υπόλοιπο
σχολείο», είναι μαγαζί. Η καθαρίστρια, δυστυχώς, δεν είν΄ εκεί για να μας
ανοίξει να δούμε τι συμβαίνει. Κοιτάζουμε απ΄ το τζάμι και βλέπουμε ένα πελώριο
απορημένο Χριστό να μας παίρνει κατόπι.
Καινούργια στάση.
Μεσοδρομίς. Για ν΄ ανοίξουμε ένα φρεάτιο και να δούμε τα «υπόγεια ύδατα», που
κατηφορίζουν από το βουνό, κι ύστερα χώνονται στα σπίτια, για να πλημμυρίσουνε
υπόγεια και αυλές, για να κάνουν έναν ολόκληρο κόσμο να αισθάνεται πως ζει στη
Βενετία.
-
Τα σπίτια, σ΄ αυτή την περιοχή, πλημμυρίζουν κάθε χειμώνα;
Η κυρία, που
βγαίνει στο μπαλκόνι, με τον άντρα της και το γιο της, δεν βρίσκει λόγια για να
εκφράσει την απελπισία της.
- Κύριε, ζούμε σ΄
ένα διαρκές μαρτύριο! Νοικιάζουμε, συνεχώς μηχανάκια, για να βγάζουμε το νερό,
που πλημμυρίζει τα σπίτια μας! Το κακό, αρχίζει το φθινόπωρο και τελειώνει για
δυό μήνες το καλοκαίρι. Κι ύστερα, φτου κι απ΄ την αρχή... Μαρτύριο σας λεω...
Στο Χαϊδάρι με τον Δήμαρχο
(κάτοικοι – ρέματα – παιδικοί σταθμοί – Σκαραμαγκάς)
Στο Χαϊδάρι λοιπόν. Μ΄ ένα δήμαρχο, που λέει, πως ένας τίμιος δημοσιογράφος, αξίζει περισσότερο από έναν άξιο πρωθυπουργό. Τον δήμαρχο Δημήτρη Γιαχνή, παλιό βουλευτή της ΕΔΑ, που για δεύτερη φορά κρατάει τα γκέμια της πόλης, αφού πέρασε, στην εφταετία, από τη Γυάρο και τη Λέρο3.
Τον αφήνω να μιλάει γιατί τα λέει καλά:
«Είμαι Μικρασιάτης. Κι΄ αυτό τον τόπο τον αγαπώ. Είμαι απ΄ τους πρώτους που
ήρθαν κι έμειναν εδώ. Εξήντα οικογένειες ήμαστε τότε, το ΄24, όλοι πρόσφυγες
από τη Νέα Φώκαια. Σήμερα, βέβαια, οι πρόσφυγες είναι ελάχιστοι. Το Χαϊδάρι,
γέμισε, φούντωσε, έγινε μιά πόλη 50.000 κατοίκων, με καλούς, ήσυχους ανθρώπους,
που ήρθαν απ΄ όλα τα μέρη της Ελλάδας...»
......
-
Οι κάτοικοι του Χαϊδαρίου, απ΄ ό,τι ξέρω, είναι εργάτες στην πλειοψηφία
τους.
-
Ναι. Βιομηχανικοί εργάτες. Έχουμε, όμως, και οικοδόμους και
μικροεπαγγελματίες. Αλλά οι βιομηχανικοί εργάτες είναι περισσότεροι. Και
δεδομένου ότι δουλεύουν και οι γυναίκες τους στις φάμπρικες, δημιουργείται
αμέσως θέμα παιδικών σταθμών.
-
Αυτό είναι το κυριότερο πρόβλημα που απασχολεί το Χαϊδάρι;
-
Όχι. Το κυριότερο πρόβλημα είναι τα ακάλυπτα ρέματα. Θα πάμε επί τόπου να
δείτε και να κρίνετε....
-
Σε σας δεν ανήκει ο Σκαραμαγκάς;
-
Σε εμάς. Αλλά πια, ο Δήμος μας δεν έχει θάλασσα. Τα ναυπηγεία, φάγανε όλο
τον Σκαραμαγκά – ιστορία που άρχισε με τη δικτατορία του Μεταξά και τέλειωσε με
τη δικτατορία του Παπαδόπουλου – και για μας, απόμεινε ένα κομμάτι βρώμικης
θάλασσας, μήκους 50 μέτρων. Και τρέχα τώρα να κάνεις μπάνιο σ΄ αυτή τη βρώμικη
θάλασσα, των 50 μέτρων, με το χέρι του διπλανού σου να ακουμπάει πάνω σου.
-
Το καλό με εσάς είναι ότι έχετε πολύ πράσινο.
- Ευτυχώς. Το ένα τέταρτο της έκτασης του Χαϊδαρίου είναι πευκόφυτο. Ανασαίνουμε. Κι έτσι γλυτώνουμε από τις αναθυμιάσεις των εργοστασίων, που είναι σπαρμένα ολόγυρά μας.
Μια σειρά καημοί
Πρέπει να τελειώνω.
Έχουν σειρά κι άλλοι Δήμοι. Να τελειώνω, λέγοντας, πως το Χαϊδάρι, μπορεί να
γίνει ένας ονειρεμένος τόπος, έχει τα φόντα να γίνει ένας ονειρεμένος τόπος, αν
γλυτώσει από τα ρέματα, αν γλυτώσει από τα «υπόγεια ύδατα» που λιμάρουν τα
θεμέλια των σπιτιών, αν σ΄ ένα μικρό τμήμα της πόλης, που δεν έχει νερό, φτάσει
το δίκτυο ύδρευσης, αν ο υπουργός Συντονισμού αναθεωρήσει τη σύμβαση των
ναυπηγείων κι η θάλασσα του Σκαραμαγκά ξαναγυρίσει στο Χαϊδάρι, αν τα παιδάκια
της Γρηγορούσας κάνουν μάθημα σε σχολείο κι όχι σε φούρνο, αν το συγκοινωνιακό
πρόβλημα, που είναι οξύτατο, λυθεί.
Τελείωσα. Με τον
καημό του δημάρχου, που δεν έχει λεφτά για να φτιάξει ένα γήπεδο, που δεν έχει
λεφτά για να φτιάξει μερικές πλατείες, που δεν έχει λεφτά για να φτιάξει ένα
Πνευματικό Κέντρο4, όπου θα μαζεύονται οι νέοι για να ξεχάσουν τα
σφαιριστήρια και την πρέφα.
Διευκρινήσεις Κ.Φ:
1. Δήμαρχος τότε, το 1975,
ήταν ο Δημήτρης Γιαχνής
2. Εφτά χρόνια στρατιωτική δικτατορία 1967 – 1974, στην διάρκεια της οποίας τα κόμματα, τα
συνδικάτα και όλες οι συλλογικές μορφές έκφρασης και οργάνωσης των πολιτών
είχαν απαγορευτεί.
3. Γυάρος – Λέρος, νησιά αλλά και τόποι εξορίας των
αριστερών και των κομμουνιστών.
4. Το
1976, ο Δημήτρης Γιαχνής διέσωσε τον Λόφο του Προφήτη Ηλία και αργότερα με
τέσσερις αποφάσεις των Δημοτικών
Συμβουλίων του 1977, 1978, 1980 ο χώρος γύρο από το Παλατάκι δεσμεύτηκε.
Η απόφαση δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ, τεύχος
τέταρτον, αρ.φύλλου 520, 16 Σεπτεμβρίου 1981 «περί τροποποιήσεως του
ρυμοτομικού σχεδίου Χαϊδαρίου (Αττικής) και καθορισμού των όρων και περιορισμών
δομήσεως του χώρου Πνευματικού Κέντρου και κτιρίων Πνευματικών και Πολιτιστικών Εκδηλώσεων». Αργότερα εξασφαλίστηκαν οι πόροι από τις
επόμενες διοικήσεις και έτσι αποκτήθηκε το Παλατάκι (1985) και το κτήριο που
φιλοξενεί τις «4 Εποχές» του Νικόλαου Γύζη (2002).
Οι Παλιοί Συμμαθητές
........Οι παλιοί
συμμαθητές μας δεν είναι μόνο τα παιδιά που πηγαίναμε μαζί τους στην ίδια τάξη,
στο ίδιο σχολείο. Οι παλιοί συμμαθητές μας, για μένα τουλάχιστον, είναι όλα τα
πρόσωπα που αγαπήσαμε. Τότε που ήμαστε παιδιά, έφηβοι, νέοι. Οι παλιοί
συμμαθητές μας δεν είναι μόνο πρόσωπα. Είναι και δρόμοι και πάρκα και αλάνες
και πετροπόλεμοι. Είναι κι τα πάνινα τόπια που φτιάχναμε απο τις κουρελιασμένες
κάλτσες μας. Είναι και το "χλωρικό και θειάφι", που το βάζαμε κάτω
από ένα σπασμένο πλακάκι, στις ράγες του τράμ, κι "ανατινάζαμε" την
Αθήνα, κάθε Ανάσταση.
Οι παλιοί συμμαθητές
μας είναι και τα παιχνίδια μας. Παιχνίδια που έπαιζαν οι παππούδες και οι
προπαππούδες μας. Τότε που η ζωή δεν άλλαζε κάθε δύο, κάθε τρία χρόνια.
Οι παλιοί συμμαθητές
μας είναι και τα κλειστά συρτάρια μας. Τα συρτάρια των παιδικών μας χρόνων,
γεμάτα απο σβούρες, σπάγκους και μολυβένια στρατιωτάκια, που ο πόλεμος του
χρόνου τα σακάτεψε, κι είναι πια χωρίς χέρια, χωρίς πόδια. Τ' αγαπώ αυτά τα κλεισμένα
συρτάρια. Τ' ανοίγω καμιά φορά, σιγά-σιγά, με προσοχή, με τρυφερότητα, μην
τυχόν και φτερουγίσει και πετάξει απο μέσα και χαθεί εκείνο το χρυσό χελιδόνι
της νιότης μου, που η καρδιά του χτυπάει με την καρδιά μου και μου αφηγείται
ταξίδια και περιπέτειες.
Κόμητες Μοντεχρήστους και δραπέτες του
Αλκατράζ κι έναν Χριστό που σταμάτησε στο Χαϊδάρι, αναστήθηκε στη Δραπετσώνα
και ύστερα πήρε το ντουφέκι του και οχυρώθηκε πίσω απο τα οδοφράγματα, μαζί με
τη μάνα μου και τον πατέρα μου και τον φίλο τους τον Σπύρο, που τον εκτέλεσαν
οι Γερμανοί, το Μάη του '44, στην Καισαριανή....
Λευτέρης
Παπαδόπουλος
Απόσπασμα από το αφήγημα "Οι παλιοί συμμαθητές" - Εκδόσεις Καστανιώτη
Παρασκευή 29 Οκτωβρίου 2021
Ο Δημήτρης Κουτσούμπας παρέδωσε αρχειακό υλικό του ΚΚΕ για τον Ναπολέοντα Σουκατζίδη στην οικογένειά του (29.10.2021)
Κυριακή 24 Οκτωβρίου 2021
Ad Libitum – Μπλοκ 15 | Συναυλία της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών στο Στρατόπεδο Χαϊδαρίου - ΜΠΛΟΚ15 | Τίτλος έργου ‘No Borders’ (Secret City)
Παρακολουθείστε το έργο και τη συναυλία στην μεγάλη αίθουσα του ΜΠΛΟΚ15 ΕΔΩ
Στο πλαίσιο του project «Ad Libitum», της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών, η εικαστικός Άρτεμις Αλκαλάη, μέσω της οικογενειακής και καλλιτεχνικής της εμπειρίας, μιλά για το Μπλοκ 15 του Στρατοπέδου Χαϊδαρίου – τον τόπο της απόλυτης φρίκης και μαρτυρίου, κατά τη διάρκεια της Εθνικής Αντίστασης.
Ο συνθέτης Δημήτριος Δημόπουλος εμπνέεται από τα ανθρώπινα δικαιώματα, και συνθέτει το έργο: «No Borders (Secret City) » .
Το project «Ad Libitum», με θέμα τα ανθρώπινα δικαιώματα, είναι μια πρωτοβουλία της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών και εντάσσεται στο πλαίσιο των πολιτιστικών δράσεων της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρώπης.
Η Κ.Ο.Α. ανέθεσε σε πέντε νέους Έλληνες συνθέτες, που πρόσφατα εκκίνησαν τη συνθετική τους πορεία, αλλά έχουν ήδη επιτύχει διεθνείς διακρίσεις και αναγνώριση, τη σύνθεση ενός έργου μουσικής δωματίου, με θέμα τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Τα έργα συνδέθηκαν με ιστορικά τοπόσημα της Αττικής, τα οποία είναι ταυτισμένα με τα ανθρώπινα δικαιώματα. Προσωπικότητες που έχουν αφήσει το στίγμα τους στη μάχη υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων βιωματικά, ακαδημαϊκά, πολιτικά αλλά και μέσω της τέχνης, με αφορμή τη μουσική, μιλούν γι’ αυτούς τους τόπους μνήμης.
Το «Ad Libitum» τελεί υπό την αιγίδα του Υπουργείου Εξωτερικών και του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού.
Μουσική Διεύθυνση:
Δημήτρης Σέμσης
Παίζουν:
Φαίδων Μηλιάδης -βιολί
Τριαντάφυλλος Λούκας - Βιολί
Ενκέλα Κοκολάνη – Βιόλα
Μάνος Γουβέλης – Βιόλα
Δημήτρης Γούζιος – Βιολοντσέλο
Βάνια Παπαδημητρίου - Βιολοντσέλο
Τάκης Καπογιάννης – Κοντραμπάσο
Σύντομο σημείωμα του συνθέτη:
Το έργο ‘No Borders’ (Secret City) είναι ένα σεπτέτο εγχόρδων εμπνευσμένο από το δικαίωμα του Ευρωπαίου πολίτη να κυκλοφορεί και να διαμένει ελεύθερα στο έδαφος των κρατών μελών.
Η αρχική ιδέα του τριμερούς αυτού έργου (Α-Β-Α) είναι η μίξη ποικίλων μουσικών στοιχείων από διαφορετικές μουσικές παραδόσεις των κρατών της Ευρώπης. Η συνύπαρξη των στοιχείων αυτών περιλαμβάνει μουσικές κλίμακες, ρυθμούς και ηχοχρώματα της Ευρώπης που οδηγούν σε μία ώσμωση των διαφορετικών αυτών παραδόσεων, δημιουργώντας μία μεγάλη ‘πόλη’ χωρίς σύνορα. Συγκεκριμένα, το πρώτο και το τρίτο μέρος με έντονο ρυθμικό χαρακτήρα αφήνουν τα διαφορετικά στοιχεία να ξεχωρίζουν χωρίς να έρχονται σε αντίθεση, ενώ στο δεύτερο μέρος (αργό) η μουσική αφομοιώνει αυτή τη διαφορετικότητα των στοιχείων.
Η συνέχεια του μουσικού έργου στο σύνολό της δείχνει πώς τα διαφορετικά στοιχεία (πολίτες) μπορούν να μεταβούν ελεύθερα από ένα μέρος σε άλλο, να συνυπάρξουν ξεχωριστά και αρμονικά ή ακόμα και να αφομοιωθούν πλήρως, σε ένα μουσικό έδαφος όπου η κυκλοφορία σέβεται και εξυπηρετεί τις ανάγκες των μονάδων. Η πύκνωση και οι αρμονικές εκπλήξεις του τελευταίου μέρους του έργου, εκτός της καθαρά μουσικής τους λειτουργίας, θέλουν να αποτυπώσουν τη δυναμική του δικαιώματος αυτού στην πλήρη πραγμάτωσή του και να προβάλει τη γοητεία της πολύ - πολιτισμικότητας, του σεβασμού και της φιλοξενίας σε αυτή την ‘μυστική υπέρ-πόλη, χωρίς σύνορα’.
Η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών στη Μονή Δαφνίου με άγνωστα έργα του ΛΟΥΝΤΒΙΧ ΒΑΝ ΜΠΕΤΟΒΕΝ (1770- 1827) | 19 Νοεμβρίου 2020
Η συναυλία πραγματοποιήθηκε στη Μονή Δαφνίου, Παγκόσμιο Μνημείο Πολιτιστικής Κληρονομιάς, στις 19 Νοεμβρίου 2020.
To πρόγραμμα (Dis)Playing Attica αποτελεί πρωτοβουλία της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών και της Περιφέρειας Αττικής και εντάσσεται στο πλαίσιο των πολιτιστικών δράσεων της τρέχουσας, εξάμηνης, Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρώπης.
Στο πλαίσιο του προγράμματος (Dis)Playing Attica, οκτώ σύνολα της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών ερμηνεύουν εμβληματικά έργα του ρεπερτορίου μουσικής δωματίου, σε χώρους των οκτώ περιφερειακών ενοτήτων της Αττικής, συνδεδεμένους με την ιστορία και τον πολιτισμό της.
Το (Dis)Playing Attica τελεί υπό την αιγίδα του Υπουργείου Εξωτερικών και του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού.
Το πρόγραμμα της συναυλίας:
ΛΟΥΝΤΒΙΧ ΒΑΝ ΜΠΕΤΟΒΕΝ (1770- 1827)
1. Trio in C, op. 87
for two Oboes and English Horn
1. Allegro
2. Adagio
3. Menuetto (Allegro molto, Scherzo)
4. Finale (Presto)
2. Variations on "Là ci darem la mano"
WoO 28
for two Oboes and English Horn
Thema. Andante
Var. I (Allegretto)
Var. II (L'istesso tempo)
Var. III (Andante)
Var. IV (Allegro Moderato)
Var. V (Moderato)
Var. VI (Lento Espressivo)
Var. VII (Allegretto Scherzando)
Var. VIII (Allegretto Giocoso.)
Coda (Vivace)
Α' Όμποε: Δημήτρης Βάμβας
Β' Όμποε: Στέλλα Νικολαΐδη
Κορ ανγκλέ: Χριστίνα Παντελίδου
Σάββατο 23 Οκτωβρίου 2021
ΒΡΕΘΗΚΕ το χαμένο κατοχικό θεατρικό έργο που ανέβηκε στις 28 Οκτωβρίου 1944 | ΧΑΪΔΑΡΙ – 12 ΕΙΚΟΝΕΣ ΣΚΛΑΒΙΑΣ ΚΑΙ ΛΕΥΤΕΡΙΑΣ
ΒΡΕΘΗΚΕ το χαμένο κατοχικό θεατρικό έργο που ανέβηκε στις 28 Οκτωβρίου 1944
ΧΑΪΔΑΡΙ – 12 ΕΙΚΟΝΕΣ ΣΚΛΑΒΙΑΣ ΚΑΙ ΛΕΥΤΕΡΙΑΣ
του Κώστα Φωτεινάκη
[ΘΕΑΤΡΟΝ
ΚΟΤΟΠΟΥΛΗ -REX | Το εξώφυλλο του προγράμματος | 28 Οκτωβρίου 1944]
Βρέθηκε το χαμένο κατοχικό θεατρικό
έργο ΧΑΪΔΑΡΙ – 12 ΕΙΚΟΝΕΣ ΣΚΛΑΒΙΑΣ ΚΑΙ ΛΕΥΤΕΡΙΑΣ που το αναζητούσα από το 2000.
Μεγάλο γεγονός για το Χαϊδάρι,
την πόλη που «φιλοξένησε» χιλιάδες κρατούμενους
την περίοδο της Γερμανικής Κατοχής, την
πόλη που έχει ως λογότυπό της το κτήριο ΜΠΛΟΚ 151,2 από το 1984.
Το Στρατόπεδο Κρατουμένων
Χαϊδαρίου κατά τη διάρκεια της Γερμανικής Κατοχής λειτούργησε ως τόπος
βασανιστηρίων, εκτελέσεων και παράλληλα ως προπαγάνδα τρόμου στην ανερχόμενη
αντίσταση κατά του κατακτητή και των ντόπιων συνεργατών τους.
Μεταξύ των κρατουμένων που
πέρασαν από το Στρατόπεδο ήταν ο μεγάλος Έλληνας μουσουργός Νίκος Σκαλκώτας, ο
δημοσιογράφος Ζακ Μεναχέμ, ο διάσημος σκηνοθέτης – Συγγραφέας Ρενάτο Μόρντο
(γεννήθηκε από γονείς εβραϊκής καταγωγής, πατέρα Κερκυραίο και μητέρα
Αυστριακή) κ.ά.
Ο Ρενάτο Μόρντο3
ανέβασε το θεατρικό έργο ακριβώς 16 ημέρες μετά την Απελευθέρωση της Αθήνας,
στις 28 Οκτωβρίου 1944, στο θέατρο «REX – ΚΟΤΟΠΟΥΛΗ» - Δ/ντης Βασίλης
Λογοθετίδης, με τους ηθοποιούς: Δημήτρη και Ρίτα Μυράτ, Χρήστο Τσαγανέα,
Διονύση Παπαγιαννόπουλο, Στέλιος Βόκοβιτ, Νίτσα Τσαγανέα, Δημήτρη Λυγίζο, Βίλμα
Κύρου, Νάσο Κεδράκα κ.ά.
Βασικοί Συντελεστές του
θεατρικού έργου:
• RENATO MORDO (συγγραφέας – σκηνοθέτης)
• Μιχάλης Βούρτσης, (Αρχιμουσικός, Συνθέτης – πατέρας της γνωστής
ηθοποιού Μάρθας Βούρτση): Μουσική Επιμέλεια
• Γιώργος Ανεμογιάννης (σκηνικά - ενδυματολογία)
Απόσπασμα κριτικής για το
έργο (Άλκης Θρύλος – Ελένη Ουράνη)
«….Η μαρτυρική ζωή των
σκλάβων των Γερμανών, οι θανατικές εχτελέσεις, αποδίδονται πιστότατα και
παραστατικότατα, συγκλονιστικότατα, αλλά και χωρίς μετουσίωση… Καθώς
παρακολουθούσα το «Χαϊδάρι», αισθανόμουνα μια δυσφορία σ’ όλο μου το σώμα, είχα
την πολύ δυσάρεστη εντύπωση ότι καταδικάσθηκα να γίνω αυτόπτης μάρτυρας
βασανιστηρίων…»
Το έργο το αναζητούσα, εγώ,
φίλοι και συνεργάτες και κατορθώσαμε να ανακαλύψουμε:
- Το πρόγραμμα της θεατρικής παράστασης με τους συντελεστές του έργου
- Την κριτική για το έργο από την Άλκη Θρύλου/ Ελένη Ουράνη
- Τα σκηνικά του έργου στο Μουσείο του Γιώργου Ανεμογιάννη
- Την έκθεση4 για τη ζωή και το έργο του Ρενάτο Μόρντο που πραγματοποιήθηκε
στη Γερμανία από το Σεπτέμβριο του 2020 έως τον Ιούνιο του 2021.
- Την έκδοση του θεατρικού έργου στη Γερμανική γλώσσα Renato Mordo:
Chaidari. Szenen aus Hitlers Konzentrationslager in Griechenland, Ιούνιος
2021.
Ο Κώστας Φωτεινακης είναι ερευνητής της τοπικής ιστορίας και Πρόεδρος του Ελληνικού Δικτύου ΦΙΛΟΙ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:
- ΥΠΠΟΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟ ΜΝΗΜΕΙΟ: Ιδιαίτερα το κτήριο ΜΠΛΟΚ15, του
Στρατοπέδου Χαϊδαρίου, που ήταν ο χώρος και μαρτυρίου όσων επρόκειτο να
εκτελεσθούν, χαρακτηρίστηκε από το ΥΠΠΟΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟ ΜΝΗΜΕΙΟ
(ΦΕΚ329/Β/24.6.1987) «… για να συμβάλλει στη διατήρηση της ιστορικής
μνήμης των κατοίκων της Αθήνας και της χώρας».
- ΜΠΛΟΚ15: Το σύμβολο του Δήμου Χαϊδαρίου καθιερώθηκε το 1984.
Συνδυάζει την ιστορία της πόλης και την αγάπη για τη δημοκρατία, την
ανανέωση και το σεβασμό στη φύση. Απεικονίζει το «Μπλοκ 15» του Στρατοπέδου
Χαϊδαρίου, χώρο αυστηρής απομόνωσης (το δηλώνει το συρματόπλεγμα που
περιβάλλει το κτίριο) και προθαλάμου για τις εκτελέσεις των αγωνιστών –
πατριωτών της Εθνικής Αντίστασης, ενάντια στη ναζιστική κατοχή (1940 –
1944).
- Ρενάτο Μόρντο: Το 1939 ύστερα από πρόσκληση του Κωστή Μπαστιά κατ’
εισήγηση του Μανώλη Καλομοίρη, ήρθε οικογενειακώς στην Ελλάδα όπου προσλήφθηκε
ως βασικό στέλεχος στη νεοϊδρυθείσα Εθνική Λυρική Σκηνή. O Ρενάτο Μόρντο
την περίοδο 1943 – 1944 ήταν κρατούμενος στο Στρατόπεδο Χαϊδαρίου μαζί με
άλλους Έλληνες Πατριώτες. Ο χώρος του Στρατοπέδου, τα βασανιστήρια και οι
εκτελέσεις, υπάρχει μάλιστα μέσα στο έργο ειδική «εικόνα» του Ναπολέοντα
Σουκατζίδη, αποτέλεσαν το δραματουργικό πλαίσιο, τις προτεινόμενες συνθήκες, και τον σκηνικό τόπο δράσης
του έργου. Πληρέστερο Βιογραφικό από τον ιστότοπο της Εθνικής Λυρικής
Σκηνής https://bit.ly/2C9Nisb
- Έκθεση προς τιμή του Ρενάτο Μόρντο,
συνιδρυτή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής στη Γερμανική Σχολή Αθηνών 5-26 Νοεμβρίου
2021 – στις 6 Νοεμβρίου θα διαβαστούν αποσπάσματα από το θεατρικό έργο https://bit.ly/3CfQakk
Διαφήμιση της πρώτης παράστασης σε εφημερίδα της εποχής - 28 Οκτωβρίου 1944
Εικ.3 –
Σκηνικά Γιώργου Ανεμογιάννη από το ομώνυμο Μουσείο στο Ηράκλειο Κρήτης http://www.anemoyannis.gr










