Παρασκευή 6 Ιανουαρίου 2023
Ο "ΠΑΝΤΟΚΡΑΤΩΡ" της Μονής Δαφνίου "Δια χειρός Κόντογλου"; | Ο Φώτης Κόντογλου και η Μονή Δαφνίου
Τετάρτη 4 Ιανουαρίου 2023
Στίχοι Γιάννης Βαρβέρης: Μονόλογος στο όρος Αιγάλεω (Μιλάει Εκείνος) | Σεμερτζίδης Βάλιας (1911-1983) Βράχος στο Αιγάλεω, 1937, Λάδι σε μουσαμά
-------------
Μονόλογος στο όρος Αιγάλεω (Μιλάει Εκείνος)
Στίχοι: Γιάννης Βαρβέρης
− Σ’ αυτό το χαμηλό βουνό
με θέα προνομιακή πάνω στο θρόνο
ξέροντας τι χρησμούς πατώ
σε τι στενά τους ρίχνω
θα δίνω παραγγέλματα μέχρι το βράδυ.
Μετά συντετριμμένος ίσως κλάψω
και τα χρυσά μου ενδύματα να σκίσω
μπρος στα κουρέλια του στρατού των ηγεμόνων.
Ψυττάλεια Θερμοπύλες Σικελία
ποιος να υποψιαστεί
σήμερα Ξέρξης
χτες Λεωνίδας
αύριο Αλκιβιάδης.
Κυριακή 25 Δεκεμβρίου 2022
«Η Μενεξεδένια Πολιτεία» του Άγγελου Τερζάκη και το Δαφνί
«Η Μενεξεδένια
Πολιτεία» του Άγγελου Τερζάκη και το Δαφνί
Έρευνα - Παρουσίαση -
Επιμέλεια: Κώστας Φωτεινάκης
Γενική ιστορική, λογοτεχνική, καλλιτεχνική περιγραφή της
Μονής Δαφνίου:
[Η Μονή
Δαφνίου πριν από το σεισμό του 1999 – προφανώς η «κοκκινωπή εκκλησία» που
αναφέρει το Άγγελος Τερζάκης στο μυθιστόρημα]
Για τη Μονή Δαφνίου, Μνημείο Παγκόσμιας
Πολιτιστικής Κληρονομιάς (1990) και γενικότερα για την ευρύτερη περιοχή έχουν
γραφτεί πολλές περιγραφές από περιηγητές, ιστορικούς, ανθρώπους των γραμμάτων
και των τεχνών. Ενδεικτικά και μόνο αναφέρω, χωρίς τις αρχαιολογικές και
ιστορικές εκθέσεις: Σατωμπριάν, Pouqueville, Κρίστιαν Άντερσεν, Εμμανουήλ
Ροίδης, Δημήτρης Καμπούργλου, Κοσμάς Πολίτης, Κώστας Καβάφης, Νικόλαος Γύζης, Χένρι
Μίλλερ, Βιρζινία Γούλφ, Ανδρέας Καραντωνης κ.ά.
Την περιοχή την επισκέφτηκαν
διάσημοι φωτογράφοι και εικαστικοί καλλιτέχνες. Ενδεικτικά και μόνο: Φρεντερίκ
Μπουασονά, Nellys,
Βάσω Παπαϊωάννου, Perilla,
Γιάννης Τσαρούχης, Γιώργος Φαρσακίδης, Τάσος κ.α.
Μεγάλης πολιτιστικής αξίας
και σημαντικής κληρονομιάς είναι το πρώτο ντοκιμαντέρ στην ιστορία της τέχνης
του Άγγελου Προκοπίου «ΔΑΦΝΙ – Παναγία η Χρυσοδαφνώτισσα», το οποίο κατέκτησε
τα δύο πρώτα βραβεία στα Φεστιβάλ του Εδιμβούργου (1952) και Νέας Υόρκης
(1952). Το ντοκιμαντέρ αυτό ήταν χαμένο και βρέθηκε στη Γερμανία μετά από τη
μεγάλη μου προσπάθεια και επιμονή σε συνεργασία με την Ταινιοθήκη της Ελλάδας.
Σάββατο 17 Δεκεμβρίου 2022
Ο θείος Φαίδων (Γρηγόρης Ξενόπουλος) μας περιγράφει το ηλιοβασίλεμα στο Όρος "Αιγάλεως" και κάνει αναφορές στα Βουνά της Αττικής | ΔΙΑΠΛΑΣΙΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΩΝ - Οκτώβριος 1927
ΒΑΣΙΚΕΣ
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΞΙΑΣ ΤΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ
·
Ο Γρηγόριος Ξενόπουλος (9 Δεκεμβρίου 1867 − 14 Ιανουαρίου 1951) ήταν
Ζακυνθινός μυθιστοριογράφος, δημοσιογράφος και συγγραφέας θεατρικών έργων.
Διετέλεσε αρχισυντάκτης στο θρυλικό πια περιοδικό, Η Διάπλασις των
Παίδων, κατά την περίοδο 1896 - 1948. Κατά την αρχισυνταξία του Ξενόπουλου
στο περιοδικό ήταν και ο βασικός του συντάκτης. Είναι χαρακτηριστική η υπογραφή
του Σας ασπάζομαι, Φαίδων, που χρησιμοποιούσε στις επιστολές που
υποτίθεται έστελνε στο περιοδικό. [Περισσότερες πληροφορίες στη ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ ΕΔΩ]
·
Η Διάπλασις των παίδων ήταν ελληνικό παιδικό περιοδικό που κυκλοφόρησε
από το 1879 έως το 1949. [Περισσότερες πληροφορίες στη ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ ΕΔΩ]
Σας ασπάζομαι –
Φαίδων | ΦΘΙΝΟΠΩΡΙΑΤΙΚΑ (Η δύση στο Όρος «Αιγάλεως»)
Το κείμενο του
Γρηγόρη Ξενόπουλου δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Διάπλασις των Παίδων», έτος 49ον,
Αρ.47 – Εν Αθήναις 22 Οκτωβρίου 1927.
Αιγάλεως - Κυνηγό, νομίζω, τον λέει ο λαός, όπως τον
Υμηττό Τρελοβούνι! – είν’ ένα μακρύ βουνό, που απλώνεται στα δυτικά της Αθήνας.
Ο Υμηττός έρχεται αντίκρυ, στανατολικά, μεγαλύτερος αυτός, ψηλότερος και, ας το
πούμε χωρίς κακοφανισμό, ωραιότερος. Μου φαίνεται μάλιστα σα να κοιτάζει τον
αντικρινό του με περηφάνεια πολλή και περιφρόνηση, κι’ ο καημένος ο Αιγάλεως σα
να ζαρώνη και να χλωμοσβύνη μπροστά στο κακό βλέμμα… Δεν καταλαβαίνω όμως τη
διαγωγή του κυρίου Υμηττού! Βουνά δεν είναι κι΄ οι δυό, και μάλιστα βουνά της
Αττικής; Όμορφος πολύ ο Υμηττός, ναι. Μα τι άσχημο έχει η Αττική, για νάναι
άσχημος κι’ ο Αιγάλεως;
Εμένα τουλάχιστο, η
κορυφογραμμή του μου είναι συμπαθητική. Και τον βλέπω όλη την ώρα, γιατί το
γραφείο μου έχει κι ένα παραθυράκι καθαυτό δυτικό. Πάνω απ’ τα κεραμίδια, απ΄
τα μακρινά σπιτάκια κι’ απ’ τον ελαιώνα, βλέπω τον Αιγάλεω σχεδόν ολάκερο. Κι’
ακριβώς μπροστά μου έχω την τούρλα του, το ψηλότερο δηλαδή μέρος της
κορυφογραμμής του – μια καμπύλη μαλακή πάντα μ΄ αρκετά στρογγυλή, μια μικρή,
χαριτωμένη καμπουρίτσα στη ράχη του μακρόσυρτου βουνού…
Την εποχή που ο ήλιος
βασιλεύει απάνω σ’ αυτή την τούρλα, ο Αιγάλεως, την ώρα του ηλιοβασιλέματος,
βρίσκεται σ’ όλη του τη δόξα, Μπορώ
μάλιστα να πω πως είναι τότε πιο όμορφος κι΄ από τον Υμηττό.
Παρασκευή 16 Σεπτεμβρίου 2022
Ζακ Λακαρριέρ (Jacques Lacarrière) για την Ελευσίνα | "Ελευσίνα ή η μάχη του αληθινού μέλλοντος ενάντια στο ψεύτικο παρόν"
Ο Ζακ Λακαρριέρ ζήτησε να διασκορπιστεί η τέφρα του στα Ελληνικά νερά για
να μη φύγει ποτέ από τη χώρα μας. {έγραψε για την Ελευσίνα]
Ζακ Λακαρριέρ
ΕΡΩΤΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ
Ελευσίνα ή η μάχη του αληθινού μέλλοντος ενάντια στο ψεύτικο παρόν
Πήγα στην Ελευσίνα το 1950, κατά το δεύτερο ταξίδι μου στην Ελλάδα. Τα
Μυστήρια - ή μάλλον η σκιά τους - με προσέλκυαν ακόμη. Δεν είχα αδειάσει την
ψυχή μου απ' τους νεκρούς θεούς που κατοικούσαν το χώρο. Αχαϊκή σκόνη της μνήμης,
Ιωνικοί ιριδισμοί του απολιθωμένου χρόνου. Κι έγραψα τότε αυτό το ποίημα
(προφητικό, ας το παραδεχθούμε):
Ένα ακρωτηριασμένο άλογο παραφυλάει την άφιξη πομπών που πια δε θα
ξανάρθουν.
Άλλοι θαρθούν, ντυμένοι μ' άσπρες μπλούζες,
Μηχανικοί, εργάτες, αδιάφοροι για τούτα τα μυστήρια.
Και τα εργοστάσια να ξεφωνίζουν την ίδια πάντα ώρα κάθε βράδυ την άφιξη της
πομπής των σκιών.
Και τα μυστικά τα χαμένα στα μάτια ενός αλόγου που ξενυχτάει τον ίδιο του
τον θάνατο.
32 χρόνια αργότερα, το 1982, ο Ζακ Λακαριέρ γράφει για την Ελευσίνα:
Σάββατο 20 Αυγούστου 2022
Στάση ΔΗΜΑΡΧΕΙΟ στην Ιερά Οδό [2] | Παλαιό Δημαρχείο Χαϊδαρίου Κουμουνδούρου 5 και Νικομηδείας
Τετάρτη 17 Αυγούστου 2022
Στάση ΔΗΜΑΡΧΕΙΟ στην Ιερά Οδό | Δύο ιστορικά κτήρια της Κοινότητας και του Δήμου Χαϊδαρίου [1]
Παρασκευή 12 Αυγούστου 2022
Στάση ΚΟΛΩΝΕΣ στην Ιερά Οδό | Τρεις εκδοχές για την ονομασία ΚΟΛΩΝΕΣ
Τρίτη 24 Μαΐου 2022
Λογότυπο της Κοινότητας Χαϊδαρίου με τη Μονή Δαφνίου (σφραγίδα από έγγραφο της κοινότητας 1947) | Σύντομο ιστορικό της Κοινότητας από το 1887 - 1947
Το 1887
εγκαινιάστηκε το θεραπευτήριο ψυχικών παθήσεων «Δρομοκαϊτειο» σε μια πευκόφυτη
έκταση 325 στρεμμάτων, επί της Ιεράς Οδού, κληροδότημα του Χιώτη Τζώρτζη
Δρομοκαϊτη. Στο Δρομοκαϊτειο «φιλοξενούνται» μεγάλα ονόματα της λογοτεχνίας μας
όπως ο Γεώργιος Βιζυηνός, ο Ρώμος Φιλύρας
κ.ά.
Το 1913 ιδρύεται το δεύτερο ψυχιατρείο στη περιοχή, το κρατικό θεραπευτηρίου ψυχικών παθήσεων στο Δαφνί. Το 1928 αρχίζει επίσημα η λειτουργία του. Μεταφέρονται εκεί 100 ασθενείς.
Σάββατο 14 Μαΐου 2022
Το Σπήλαιο Πανός στο Δαφνί (μια μικρή παρουσίαση)
Πέμπτη 21 Απριλίου 2022
Ο Κώστας Βάρναλης περιγράφει το Δαφνί, την Ιερά Οδό και μια Μεγάλη Παρασκευή στην εκκλησία του Ψυχιατρείου
[Ο Κώστας Βάρναλης, έργο του Γιάννη Ρίτσου, 1974]
Ο Κώστας Βάρναλης περιγράφει
το Δαφνί, την Ιερά Οδό και μια Μεγάλη Παρασκευή στην εκκλησία του Ψυχιατρείου
Δαφνί – Ιερά Οδός
Πόσες φορές δεν είχαμε κάνει ως τώρα αυτόν τον ευχάριστο περίπατο στο Δαφνί κι ως πέρα στο Σκαραμαγκά και μάλιστα με τα πόδια.
Το Δαφνί είναι μια από τις ωραιότερες τοποθεσίες της Αττικής και σχεδόν μπροστά στη μύτη της Αθήνας. Κ΄ η εκκλησία του, η Παναγιά η Δαφνιώτισσα, είναι ένα από τα λαμπρότερα μνημεία της βυζαντινής τέχνης
...Λίγοι θα ξέρουνε, πως το Δημόσιο Ψυχιατρείο αποτελεί μιαν ολάκερη πολιτεία με δυό χιλιάδες ψυχομέτρι. Πολιτεία με βασιλιάδες, με πρωθυπουργούς, με μεγάλους συγγραφείς και δισεκατομμυριούχους!
Μεγάλη Παρασκευή
...Νύχτα αφέγγαρη. Ξαστεριά. Εκεί στο διάσελο του Δαφνιού λαμποκοπούνε τ΄ άστρα ψηλά κι ο ουρανός σαν μαύρο ατσάλι. Ησυχία κ΄ ερημιά. Τα πεύκα στις ράχες και στις κορφές των γύρο βουνών, πολύ μετά το βασίλεμα του ήλιου στο Σαρωνικό, ξεκόβονται καθαρά και μαύρα, απάνου σε φωτεινό φόντο...
Σάββατο 16 Απριλίου 2022
Παλατάκι - Θων ή Όθων?
Παρασκευή 1 Απριλίου 2022
Ο παραμυθάς Χανς Κρίστιαν Άντερσεν περιγράφει το Δαφνί, 1841
Χ.Κ.
Άντερσεν
Ο
παραμυθάς γράφει για έναν παραμυθένιο τόπο.
Το Δαφνί
Ο Χανς Κρίστιαν Άντερσεν, o γνωστός Δανός συγγραφέας παραμυθιών, επισκέφτηκε, το 1841 την Ελλάδα και στις 3 Απριλίου περιγράφει την Ιερά Οδό, το Ιερό της Αφροδίτης (Αφαία), τη Μονή Δαφνιού, τον Σκαραμαγκά.
Γύρω από την Αθήνα απλώνονται
πολλά ξέφραγα χωράφια, έτσι που διαβάτες και καβαλάρηδες να περνούν μέσα απ΄ τα
στάχυα. Μα και ο ίδιος ο ιδιοκτήτης τους θ΄ απορούσε, αν δεν το κάναμε αυτό,
μου είπαν όταν πρότεινα να φέρουμε βόλτα το χωράφι. Στην πραγματικότητα υπάρχει
μονάχα ένας αμαξόδρομος· εκείνος που πηγαίνει απ΄ την Αθήνα στον Πειραιά. Τους
υπόλοιπους, εκείνον για τις Θήβες και τον άλλον για την Κόρινθο απ΄ την
Ελευσίνα, δεν τους τέλειωσαν ακόμα. Μα και σ΄ αυτές τις μικρές αποστάσεις, όπου
θα μπορούσες να πας με αμάξι, περνάς με δυσκολία, γιατί τ΄ άλογα δε θέλουν να
προχωρήσουν· πεισμώνουν, γυρίζουν πίσω ή πέφτουν καταγής. Πολλές φορές άκουσα
αμαξάδες να λένε: «Δεν τραβάνε μπρος! Δεν τους ξέρουν αυτούς τους δρόμους! Αν
πάτε όμως στον Πειραιά, θα δείτε τι άλογα είναι και τι τρέξιμο κάνουν!». Κάθε
τόσο λοιπόν αναγκάζεσαι να κατεβείς απ΄ το αμάξι κι ο αμαξάς οδηγεί σιγά σιγά
τα άλογα.
Στα μισά του δρόμου απ΄ την
Αθήνα για την Ελευσίνα μέσα στην άγρια ερημιά, βρίσκεται το μοναστήρι του Δαφνιού,
κατεστραμμένο στην Επανάσταση. Χτίστηκε σε μαυριτανικό ρυθμό και το
μεταχειρίζονται τώρα σαν καταφύγιο οι χωροφύλακες, που βρίσκονται εδώ για την
ασφάλεια του δρόμου.
Πέμπτη 3 Μαρτίου 2022
Τρίτη 8 Μαρτίου 2022 - Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας στον αρχαιολογικό χώρο του Ιερού της Αφροδίτης στο Χαϊδάρι [Οδηγίες - Πώς πάμε στο χώρο]

















